descartesclytie0x/descartes-math-platform
บทที่ 42 จำนวนเชิงซ้อนตรงกับหนังสือ เพิ่มเติม ม.5 เล่ม 2 บทที่ 1เพิ่มเติม

42.6 แบบฝึกหัด

ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น

ข้อ 1 กำลังของ i

ระดับง่าย เฉพาะสายเพิ่มเติม

หา i18i^{18}

คำใบ้ขั้นที่ 1

ลดเลขชี้กำลังด้วยเศษจากการหารสี่

ดูวิธีทำ

กำลังของ ii วนทุกสี่ขั้น i1=ii^1 = i แล้ว i2=−1i^2 = -1 แล้ว i3=−ii^3 = -i แล้ว i4=1i^4 = 1 จึงหารเลขชี้กำลังด้วยสี่แล้วดูเศษ

18=4(4)+218=4(4)+2 เขียนได้ i18=(i4)4⋅i2=1⋅i2i^{18} = (i^4)^4 \cdot i^2 = 1 \cdot i^2

จึงได้ i18=i2=−1i^{18}=i^2=-1

ข้อ 2 ส่วนจินตภาพ

ระดับง่าย เฉพาะสายเพิ่มเติม

ส่วนจินตภาพของ 5−7i5-7i เท่ากับเท่าไร

คำตอบ

คำใบ้ขั้นที่ 1

ส่วนจินตภาพเป็นสัมประสิทธิ์ของ i

ดูวิธีทำ

จำนวน a+bia + bi มีส่วนจริง aa และส่วนจินตภาพ bb ซึ่งเป็นจำนวนจริงทั้งคู่

5−7i=5+(−7)i5 - 7i = 5 + (-7)i ส่วนจินตภาพคือสัมประสิทธิ์ของ ii จึงเท่ากับ −7-7 ส่วน −7i-7i คือพจน์จินตภาพ ไม่ใช่ส่วนจินตภาพ และ 55 คือส่วนจริง

ข้อ 3 ค่าสัมบูรณ์

ระดับง่าย เฉพาะสายเพิ่มเติม

หา ∣5−12i∣|5-12i|

คำใบ้ขั้นที่ 1

ใช้พีทาโกรัสกับส่วนจริงและส่วนจินตภาพ

ดูวิธีทำ

∣a+bi∣|a + bi| คือระยะจากจุดกำเนิดถึงจุด (a,b)(a, b) ใช้ทฤษฎีบทพีทาโกรัส ∣a+bi∣=a2+b2|a + bi| = \sqrt{a^2 + b^2}

ที่นี่ a=5a = 5 และ b=−12b = -12 จึงได้ ∣5−12i∣=52+(−12)2=25+144=169=13|5 - 12i| = \sqrt{5^2 + (-12)^2} = \sqrt{25+144} = \sqrt{169} = 13

ข้อ 4 ส่วนจริงของผลหาร

ระดับกลาง เฉพาะสายเพิ่มเติม

ส่วนจริงของ 2+4i1+i\dfrac{2+4i}{1+i} คือเท่าไร

คำใบ้ขั้นที่ 1

คูณเศษและส่วนด้วยสังยุคของตัวส่วน

ดูวิธีทำ

ตัวส่วน 1+i1 + i มีสังยุค 1−i1 - i คูณทั้งเศษและส่วนด้วย 1−i1 - i ค่าไม่เปลี่ยนเพราะคูณด้วยหนึ่ง

ตัวส่วน (1+i)(1−i)=1+1=2(1 + i)(1 - i) = 1 + 1 = 2

ตัวเศษ (2+4i)(1−i)=2−2i+4i−4i2=6+2i(2 + 4i)(1 - i) = 2 - 2i + 4i - 4i^2 = 6 + 2i

จึงได้ 6+2i2=3+i\dfrac{6 + 2i}{2} = 3 + i ส่วนจริงจึงเป็น 33

ข้อ 5 ตรวจราก

ระดับง่าย เฉพาะสายเพิ่มเติม

แสดงว่า 1+i1+i กับ 1−i1-i เป็นรากของ x2−2x+2=0x^2-2x+2=0

คำใบ้ขั้นที่ 1

คูณตัวประกอบที่เกิดจากรากทั้งสองกลับ

ดูเฉลยและเกณฑ์ตรวจ

วิธีที่หนึ่ง แทนค่าตรงๆ (1+i)2=1+2i+i2=2i(1 + i)^2 = 1 + 2i + i^2 = 2i จึงได้ (1+i)2−2(1+i)+2=2i−2−2i+2=0(1+i)^2 - 2(1+i) + 2 = 2i - 2 - 2i + 2 = 0 ทำแบบเดียวกันกับ 1−i1 - i ได้ (1−i)2=−2i(1 - i)^2 = -2i และ −2i−2+2i+2=0-2i - 2 + 2i + 2 = 0

วิธีที่สอง คูณตัวประกอบที่เกิดจากรากทั้งสองกลับ (x−1−i)(x−1+i)=(x−1)2−i2=(x−1)2+1=x2−2x+2(x-1-i)(x-1+i)=(x-1)^2 - i^2 = (x-1)^2+1=x^2-2x+2 พหุนามเดิมจึงมีทั้งสองค่าเป็นราก

ข้อ 6 จุดบนแผนที่จำลอง

ระดับกลาง เฉพาะสายเพิ่มเติม

แผนที่แทนจุดรับส่งเป็น 2+i2+i และ 8+9i8+9i แต่ละหน่วยแทนหนึ่งกิโลเมตร ระยะตรงกี่กิโลเมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาระยะจากขนาดของผลต่างเชิงซ้อน

ดูวิธีทำ

ระยะตรงระหว่างสองจุดบนระนาบเชิงซ้อนคือขนาดของผลต่าง

ผลต่าง (8+9i)−(2+i)=6+8i(8 + 9i) - (2 + i) = 6+8i

ขนาด ∣6+8i∣=36+64=100=10|6 + 8i| = \sqrt{36 + 64} = \sqrt{100} = 10 จึงห่าง 1010 กิโลเมตร

ข้อ 7 หมุนจุดในโปรแกรม

ระดับกลาง เฉพาะสายเพิ่มเติม

โปรแกรมหมุนจุด 3+4i3+4i รอบจุดกำเนิดด้วยการคูณ ii ส่วนจริงของจุดใหม่เป็นเท่าไร

คำใบ้ขั้นที่ 1

กระจาย i เข้าทั้งสองพจน์แล้วใช้ i² เท่ากับลบหนึ่ง

ดูวิธีทำ

การคูณด้วย ii หมุนจุดทวนเข็มนาฬิกา 90∘90^\circ รอบจุดกำเนิด คำนวณได้โดยกระจาย

i(3+4i)=3i+4i2=3i−4=−4+3ii(3+4i) = 3i + 4i^2 = 3i - 4 = -4+3i

ส่วนจริงของจุดใหม่เป็น −4-4 ตรวจขนาด ∣−4+3i∣=5=∣3+4i∣|-4 + 3i| = 5 = |3 + 4i| การหมุนไม่เปลี่ยนระยะจากจุดกำเนิดจริง

ข้อ 8 ส่วนจินตภาพของราก

ระดับยาก เฉพาะสายเพิ่มเติม

รากทั้งสองของ x2+4=0x^2+4=0 มีส่วนจินตภาพเป็นค่าใดบ้าง

คำใบ้ขั้นที่ 1

แก้สมการหารากก่อนแยกส่วนจินตภาพ

ดูวิธีทำ

ย้ายข้างได้ x2=−4x^2 = -4 ไม่มีจำนวนจริงใดยกกำลังสองแล้วติดลบ แต่ในจำนวนเชิงซ้อน x=±−4=±2ix = \pm\sqrt{-4} = \pm 2i

รากคือ 2i=0+2i2i = 0 + 2i และ −2i=0−2i-2i = 0 - 2i ส่วนจินตภาพคือสัมประสิทธิ์ของ ii จึงเป็น 22 และ −2-2

ตรวจ (2i)2+4=−4+4=0(2i)^2 + 4 = -4 + 4 = 0 และ (−2i)2+4=0(-2i)^2 + 4 = 0

ข้อ 9 อาร์กิวเมนต์เป็นองศา

ระดับกลาง เฉพาะสายเพิ่มเติม

เขียน −1−3i=r(cos⁡θ+isin⁡θ)-1 - \sqrt{3}i = r(\cos\theta + i\sin\theta) โดย r>0r > 0 และ 0∘≤θ<360∘0^\circ \le \theta < 360^\circ หา θ\theta เป็นองศา

องศา

คำใบ้ขั้นที่ 1

ดูเครื่องหมายของส่วนจริงและส่วนจินตภาพก่อนว่าจุดอยู่จตุภาคไหน

คำใบ้ขั้นที่ 2

หามุมอ้างอิงจากค่าสัมบูรณ์ของส่วนจินตภาพหารด้วยค่าสัมบูรณ์ของส่วนจริง

ดูวิธีทำ

ขนาด r=(−1)2+(−3)2=4=2r = \sqrt{(-1)^2 + (-\sqrt{3})^2} = \sqrt{4} = 2

ส่วนจริงและส่วนจินตภาพลบทั้งคู่ จุด (−1,−3)(-1, -\sqrt{3}) จึงอยู่จตุภาคที่สาม

มุมอ้างอิงจาก tan⁡α=31=3\tan\alpha = \dfrac{\sqrt{3}}{1} = \sqrt{3} ได้ α=60∘\alpha = 60^\circ มุมในจตุภาคที่สามคือ θ=180∘+60∘=240∘\theta = 180^\circ + 60^\circ = 240^\circ

ตรวจ 2cos⁡240∘=2(−12)=−12\cos 240^\circ = 2\left(-\tfrac{1}{2}\right) = -1 และ 2sin⁡240∘=2(−32)=−32\sin 240^\circ = 2\left(-\tfrac{\sqrt{3}}{2}\right) = -\sqrt{3} ถูกต้อง

ข้อ 10 ยกกำลังด้วยเดอมัวฟวร์

ระดับยาก เฉพาะสายเพิ่มเติม

ส่วนจริงของ (1+3i)9(1 + \sqrt{3}i)^9 เท่ากับเท่าไร

คำใบ้ขั้นที่ 1

เขียน 1 + √3 i ในรูปเชิงขั้วก่อน

คำใบ้ขั้นที่ 2

ยกขนาดกำลังเก้า และคูณมุมด้วยเก้า

ดูวิธีทำ

เปลี่ยนเป็นรูปเชิงขั้วก่อน ขนาด 1+3=2\sqrt{1 + 3} = 2 จุดอยู่จตุภาคที่หนึ่ง และ cos⁡θ=12\cos\theta = \tfrac{1}{2} จึงได้มุม 60∘60^\circ เขียน 1+3i=2(cos⁡60∘+isin⁡60∘)1 + \sqrt{3}i = 2(\cos 60^\circ + i\sin 60^\circ)

ทฤษฎีบทเดอมัวฟวร์ให้ขนาด 29=5122^9 = 512 และมุม 9×60∘=540∘9 \times 60^\circ = 540^\circ ซึ่งชี้ทางเดียวกับ 540∘−360∘=180∘540^\circ - 360^\circ = 180^\circ

ได้ (1+3i)9=512(cos⁡180∘+isin⁡180∘)=512(−1+0i)=−512(1 + \sqrt{3}i)^9 = 512(\cos 180^\circ + i\sin 180^\circ) = 512(-1 + 0i) = -512 ส่วนจริงจึงเป็น −512-512

ตรวจด้วย (1+3i)3=8(cos⁡180∘+isin⁡180∘)=−8(1 + \sqrt{3}i)^3 = 8(\cos 180^\circ + i\sin 180^\circ) = -8 แล้ว (−8)3=−512(-8)^3 = -512 ตรงกัน