18.5 แบบฝึกหัด
ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น
ข้อ 1 หามุมแย้ง
จากรูป เป็นเส้นตัด มุมคู่ใดเป็นมุมแย้ง
คำใบ้ขั้นที่ 1
มุมแย้งต้องเป็นมุมภายในทั้งคู่ คือมุมที่อยู่ระหว่าง กับ
คำใบ้ขั้นที่ 2
แล้วต้องอยู่คนละข้างของเส้นตัด
ดูวิธีทำ
มุมแย้งคือมุมภายในสองมุมที่อยู่คนละข้างของเส้นตัด มุมภายในมี และ เท่านั้น อยู่ขวาของเส้นตัด คู่ของมันต้องเป็นมุมภายในที่อยู่ซ้ายของเส้นตัดที่จุดตัดล่าง คือ เป็นรูปตัว Z กลับด้าน
ข้อ 2 มุมภายในบนข้างเดียวกัน
จากรูป และ จงหาขนาดของ
คำใบ้ขั้นที่ 1
กับ อยู่ระหว่างเส้นขนานทั้งสอง และอยู่ทางขวาของเส้นตัดทั้งคู่
ดูวิธีทำ
กับ เป็นมุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัด และ จึงรวมกันได้
ข้อ 3 มุมที่เท่ากับมุม 2
จากรูป มุมใดบ้างมีขนาดเท่ากับ (ไม่นับ เอง) ตอบเป็นหมายเลขมุม คั่นด้วยจุลภาค
คำใบ้ขั้นที่ 1
เริ่มที่จุดตัดบนก่อน มุมไหนเป็นมุมตรงข้ามกับ
คำใบ้ขั้นที่ 2
ที่จุดตัดล่าง มุมที่อยู่ตำแหน่งเดียวกับ คือมุมไหน แล้วมุมตรงข้ามของมุมนั้นคือมุมไหน
ดูวิธีทำ
- เพราะเป็นมุมตรงข้าม
- เพราะเป็นมุมภายนอกและมุมภายในที่อยู่ตรงข้ามบนข้างเดียวกันของเส้นตัด
- เพราะเป็นมุมตรงข้าม
จึงได้ และ ส่วนอีกสี่มุมมีขนาด
ข้อ 4 มุมแย้งที่เป็นนิพจน์
จากรูป ถ้า และ จงหาค่า
คำใบ้ขั้นที่ 1
กับ เป็นมุมคู่แบบไหน ถ้าเส้นขนานกัน มุมคู่นี้เท่ากันหรือรวมกันได้
คำใบ้ขั้นที่ 2
ตั้งสมการ
ดูวิธีทำ
- กับ เป็นมุมแย้ง และเส้นทั้งสองขนานกัน จึงได้
- ได้ จึงได้
- ตรวจ และ เท่ากัน
ข้อ 5 ถนนตัดรางรถไฟ
รางรถไฟสองรางขนานกัน ถนนสายหนึ่งตัดผ่านทั้งสองราง ทำมุม กับรางที่ 1 ดังรูป มุม ที่รางที่ 2 มีขนาดกี่องศา
คำใบ้ขั้นที่ 1
รางทั้งสองขนานกัน ถนนเป็นเส้นตัด
คำใบ้ขั้นที่ 2
ที่รางที่ 2 มุมที่อยู่ตำแหน่งเดียวกับมุม คือมุมขวาบน มุม อยู่ติดกับมุมไหน
ดูวิธีทำ
- รางทั้งสองเป็นเส้นขนาน ถนนเป็นเส้นตัด
- มุมขวาบนที่รางที่ 2 อยู่ตำแหน่งเดียวกับมุม ที่รางที่ 1 เป็นมุมภายนอกและมุมภายในที่อยู่ตรงข้ามบนข้างเดียวกันของเส้นตัด จึงมีขนาด
- มุม อยู่ใต้รางที่ 2 ติดกับมุมนั้นบนเส้นตรง จึงได้
ข้อ 6 สรุปว่าขนานไม่ได้
จากรูป ข้อมูลข้อใดไม่เพียงพอที่จะสรุปว่า
คำใบ้ขั้นที่ 1
บอกชื่อมุมแต่ละคู่ก่อน ว่าเป็นมุมแย้ง มุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัด หรือมุมภายนอกและมุมภายในที่อยู่ตรงข้าม
คำใบ้ขั้นที่ 2
มุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัดต้องเท่ากัน หรือต้องรวมกันได้
ดูวิธีทำ
- เป็นมุมแย้งที่เท่ากัน สรุปได้ว่าขนาน
- เป็นมุมภายนอกและมุมภายในที่อยู่ตรงข้ามบนข้างเดียวกันของเส้นตัดที่เท่ากัน สรุปได้ว่าขนาน
- เป็นมุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัดที่รวมกันได้ สรุปได้ว่าขนาน
- เป็นมุมภายในที่อยู่บนข้างเดียวกันของเส้นตัด แต่โจทย์บอกแค่ว่าเท่ากัน ไม่ได้บอกว่ารวมกันได้ เช่น มุมละ รวมได้ เส้นไม่ขนาน ข้อนี้จึงสรุปไม่ได้
ข้อ 7 มุมที่จุดหัก
จากรูป จุด อยู่ระหว่างเส้นทั้งสอง และ จงหาขนาดของ
คำใบ้ขั้นที่ 1
ลากเส้นผ่าน ให้ขนานกับ
คำใบ้ขั้นที่ 2
เส้นที่ลากแบ่ง เป็นสองส่วน แต่ละส่วนเป็นมุมแย้งกับมุมที่กำหนดให้
ดูวิธีทำ
- ลาก ผ่าน ให้ขนานกับ โดยให้ อยู่ทางขวาของ จะได้ ด้วย
- เพราะเป็นมุมแย้ง มี เป็นเส้นตัด
- เพราะเป็นมุมแย้ง มี เป็นเส้นตัด
ข้อ 8 บันไดพาดกำแพง
พี่วางบันไดพาดกำแพงเพื่อเปลี่ยนหลอดไฟ กำแพงตั้งฉากกับพื้น บันไดทำมุม กับพื้น บันไดทำมุมกับกำแพงกี่องศา
คำใบ้ขั้นที่ 1
บันได พื้น และกำแพง ประกอบกันเป็นรูปสามเหลี่ยมมุมฉาก
คำใบ้ขั้นที่ 2
มุมภายในทั้งสามมุมรวมกันได้ และมุมที่พื้นชนกำแพงเป็นมุมฉาก
ดูวิธีทำ
บันได พื้น และกำแพงเป็นรูปสามเหลี่ยม มีมุมฉากตรงที่พื้นชนกำแพง มุมภายในทั้งสามรวมกันได้
มุมระหว่างบันไดกับกำแพง
ข้อ 9 มุมภายนอกที่เป็นนิพจน์
รูปสามเหลี่ยม มี และ ต่อ ออกไปถึง ได้ จงหาขนาดของ
คำใบ้ขั้นที่ 1
มุมภายนอก เท่ากับผลบวกของมุมภายในที่ไม่ใช่มุมประชิดของมัน คือ กับ
คำใบ้ขั้นที่ 2
ตั้งสมการ หาค่า แล้วแทนค่ากลับ
ดูวิธีทำ
- มุมภายนอกเท่ากับผลบวกของมุมภายในที่ไม่ใช่มุมประชิด
- ได้ จึงได้
- ตรวจ
ข้อ 10 เรียงบทพิสูจน์มุมภายในของรูปสามเหลี่ยม
เรียงขั้นตอนพิสูจน์ว่ามุมภายในทั้งสามมุมของรูปสามเหลี่ยม รวมกันได้
- เพราะเป็นมุมแย้ง
- ลาก ผ่านจุด ให้ขนานกับ
- เพราะเป็นมุมแย้ง
- แทนค่า ได้
- เพราะประกอบกันเป็นมุมตรง
คำใบ้ขั้นที่ 1
มุม ยังไม่มีจนกว่าจะลากเส้น
คำใบ้ขั้นที่ 2
ขั้นแทนค่าต้องรู้ทั้งผลบวกที่จุด และมุมแย้งทั้งสองคู่ก่อน
ดูวิธีทำ
- ลากเส้นช่วยก่อน คือ ผ่าน ขนานกับ
- เป็นเส้นตัด ได้มุมแย้ง
- เป็นเส้นตัด ได้มุมแย้ง
- มุมสามมุมที่ บน รวมกันได้
- แทนมุมแย้งลงในขั้นที่ 4 ได้
ขั้นที่ 2 ถึง 4 สลับลำดับกันได้ เพราะไม่ได้ใช้ผลของกันและกัน