descartesclytie0x/descartes-math-platform

11.6 แบบฝึกหัด

ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น

ข้อ 1 จำนวนใดเป็นจำนวนอตรรกยะ

ระดับง่าย

จำนวนใดต่อไปนี้เป็นจำนวนอตรรกยะ

คำตอบ

คำใบ้ขั้นที่ 1

จำนวนตรรกยะเขียนเป็นทศนิยมรู้จบหรือทศนิยมซ้ำได้ ลองหาค่าของตัวที่มีเครื่องหมายกรณฑ์ก่อน

ดูวิธีทำ
  • 0.1˙8˙0.\dot{1}\dot{8} เป็นทศนิยมซ้ำ เท่ากับ 1899=211\tfrac{18}{99} = \tfrac{2}{11} เป็นจำนวนตรรกยะ
  • 36=6\sqrt{36} = 6 เป็นจำนวนตรรกยะ
  • 12=2×2×312 = 2 \times 2 \times 3 เลข 33 ไม่มีคู่ 1212 จึงไม่ใช่จำนวนกำลังสองสมบูรณ์ 12\sqrt{12} เป็นจำนวนอตรรกยะ
  • 3.143.14 เป็นทศนิยมรู้จบ เท่ากับ 314100\tfrac{314}{100} เป็นจำนวนตรรกยะ แม้จะใช้เป็นค่าประมาณของ π\pi

จึงตอบ 12\sqrt{12}

ข้อ 2 ทศนิยมซ้ำเป็นเศษส่วน

ระดับง่าย

เขียน 0.4˙5˙0.\dot{4}\dot{5} เป็นเศษส่วนอย่างต่ำ พิมพ์เศษส่วนแบบ 3/4

คำใบ้ขั้นที่ 1

ให้ N=0.4545…N = 0.4545\ldots ชุดที่ซ้ำยาวสองตัว ลองคูณ NN ด้วย 100100

คำใบ้ขั้นที่ 2

100N−N100N - N ทำให้หางที่ซ้ำหายไป

ดูวิธีทำ
  1. ให้ N=0.454545…N = 0.454545\ldots คูณด้วย 100100 ได้ 100N=45.4545…100N = 45.4545\ldots
  2. 100N−N=45100N - N = 45 ได้ 99N=4599N = 45
  3. N=4599=511N = \tfrac{45}{99} = \tfrac{5}{11} หลังหารทั้งเศษและส่วนด้วย 99

ข้อ 3 รากที่สองของ 0.49

ระดับง่าย

รากที่สองของ 0.490.49 มีจำนวนใดบ้าง ตอบทุกค่า คั่นด้วยจุลภาค

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาจำนวนที่ยกกำลังสองแล้วได้ 0.490.49 ตรวจด้วยการยกกำลังสองกลับ

คำใบ้ขั้นที่ 2

จำนวนบวกมีรากที่สองสองจำนวน

ดูวิธีทำ

0.72=0.490.7^2 = 0.49 และ (−0.7)2=0.49(-0.7)^2 = 0.49 รากที่สองของ 0.490.49 จึงมีสองจำนวน คือ 0.70.7 และ −0.7-0.7

ระวังความต่างระหว่างรากที่สองของ 0.490.49 ซึ่งมีสองค่า กับ 0.49\sqrt{0.49} ซึ่งหมายถึงรากที่เป็นบวกเท่านั้น มีค่าเดียวคือ 0.70.7

ข้อ 4 หาค่ารากที่สองด้วยการแยกตัวประกอบ

ระดับกลาง

หาค่าของ 1296\sqrt{1296}

คำใบ้ขั้นที่ 1

แยกตัวประกอบเฉพาะของ 12961296 เริ่มจากหารด้วย 22 ไปเรื่อยๆ

คำใบ้ขั้นที่ 2

1296=24×341296 = 2^4 \times 3^4 แบ่งตัวประกอบเป็นสองชุดที่เหมือนกัน

ดูวิธีทำ
  1. 1296=2×2×2×2×3×3×3×31296 = 2 \times 2 \times 2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 3 \times 3
  2. แบ่งเป็นสองชุดเท่ากัน ชุดละ 2×2×3×3=362 \times 2 \times 3 \times 3 = 36 ได้ 1296=36×361296 = 36 \times 36
  3. 1296=36\sqrt{1296} = 36

ข้อ 5 รากที่สองอยู่ระหว่างจำนวนเต็มใด

ระดับง่าย

75\sqrt{75} อยู่ระหว่างจำนวนเต็มสองจำนวนใดที่อยู่ติดกัน ตอบทั้งสองจำนวน คั่นด้วยจุลภาค

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาจำนวนกำลังสองสมบูรณ์สองตัวที่อยู่ติดกัน ตัวหนึ่งน้อยกว่า 7575 อีกตัวมากกว่า 7575

ดูวิธีทำ

82=648^2 = 64 และ 92=819^2 = 81 ได้ 64<75<8164 < 75 < 81 จึงได้ 8<75<98 < \sqrt{75} < 9

ข้อ 6 แปลงดอกไม้รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส

ระดับกลาง

ชมรมเกษตรจะทำแปลงดอกไม้รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ให้มีพื้นที่ 1313 ตารางเมตร แปลงนี้ยาวด้านละประมาณกี่เมตร ตอบเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่ง

เมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

ด้านยาว 13\sqrt{13} เมตร เริ่มจาก 32=93^2 = 9 และ 42=164^2 = 16

คำใบ้ขั้นที่ 2

ลองยกกำลังสอง 3.63.6 กับ 3.73.7 แล้วดูว่า 13\sqrt{13} อยู่ซีกไหนของ 3.653.65

ดูวิธีทำ
  1. ด้านยาว 13\sqrt{13} เมตร และ 9<13<169 < 13 < 16 จึงได้ 3<13<43 < \sqrt{13} < 4
  2. 3.62=12.963.6^2 = 12.96 และ 3.72=13.693.7^2 = 13.69 จึงได้ 3.6<13<3.73.6 < \sqrt{13} < 3.7
  3. 3.652=13.32253.65^2 = 13.3225 มากกว่า 1313 จึงได้ 13<3.65\sqrt{13} < 3.65 ปัดเป็นทศนิยมหนึ่งตำแหน่งได้ 3.63.6 เมตร

ข้อ 7 รากที่สามของทศนิยมลบ

ระดับกลาง

หาค่าของ −0.3433\sqrt[3]{-0.343}

คำใบ้ขั้นที่ 1

73=3437^3 = 343 ลองคิดว่า 0.730.7^3 ได้ทศนิยมกี่ตำแหน่ง

คำใบ้ขั้นที่ 2

จำนวนลบยกกำลังสามได้จำนวนลบ

ดูวิธีทำ
  1. 0.73=0.7×0.7×0.7=0.3430.7^3 = 0.7 \times 0.7 \times 0.7 = 0.343 ทศนิยมหนึ่งตำแหน่งยกกำลังสามได้สามตำแหน่ง
  2. ลบคูณกันสามตัวได้ลบ (−0.7)3=−0.343(-0.7)^3 = -0.343
  3. −0.3433=−0.7\sqrt[3]{-0.343} = -0.7

ข้อ 8 เทปพันกล่องพัสดุ

ระดับยาก

กล่องพัสดุรูปลูกบาศก์มีปริมาตร 33753375 ลูกบาศก์เซนติเมตร ร้านจะพันเทปรอบกล่องหนึ่งรอบ ให้เทปพาดผ่านด้านข้างทั้งสี่ด้านพอดีโดยไม่ซ้อนกัน ต้องใช้เทปยาวกี่เซนติเมตร

เซนติเมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาความยาวด้านของกล่องก่อน จากปริมาตร s3=3375s^3 = 3375

คำใบ้ขั้นที่ 2

3375=33×533375 = 3^3 \times 5^3 แล้วเทปหนึ่งรอบผ่านกี่ด้าน

ดูวิธีทำ
  1. ให้ด้านยาว ss เซนติเมตร ได้ s3=3375s^3 = 3375
  2. 3375=3×3×3×5×5×5=(3×5)3=1533375 = 3 \times 3 \times 3 \times 5 \times 5 \times 5 = (3 \times 5)^3 = 15^3 จึงได้ s=15s = 15
  3. เทปหนึ่งรอบผ่านด้านข้างสี่ด้าน ยาว 4×15=604 \times 15 = 60 เซนติเมตร

ข้อ 9 ลำดับการหาตำแหน่ง √5 บนเส้นจำนวน

ระดับกลาง

เรียงขั้นตอนการหาตำแหน่งของ 5\sqrt{5} บนเส้นจำนวนด้วยวงเวียนและสันตรง

  1. ลากเส้นจากจุด 00 ไปยังปลายของเส้นตั้งฉาก ได้ด้านตรงข้ามมุมฉากยาว 5\sqrt{5} หน่วย
  2. ที่จุด 22 บนเส้นจำนวน สร้างเส้นตั้งฉากกับเส้นจำนวนยาว 11 หน่วย
  3. เลือกด้านประกอบมุมฉากยาว 22 และ 11 หน่วย เพราะ 22+12=52^2 + 1^2 = 5
  4. จุดที่ส่วนโค้งตัดเส้นจำนวนคือ 5\sqrt{5} ซึ่งอยู่ระหว่าง 22 กับ 33
  5. กางวงเวียนยาวเท่าด้านตรงข้ามมุมฉาก ใช้จุด 00 เป็นจุดศูนย์กลาง เขียนส่วนโค้งตัดเส้นจำนวนทางขวา

คำใบ้ขั้นที่ 1

ต้องมีด้านตรงข้ามมุมฉากก่อน จึงจะกางวงเวียนให้ยาวเท่ากับมันได้

คำใบ้ขั้นที่ 2

จะสร้างเส้นตั้งฉากที่จุดไหน ต้องรู้ก่อนว่าด้านประกอบมุมฉากยาวเท่าไร

ดูวิธีทำ
  1. เลือกด้านประกอบมุมฉาก 22 กับ 11 ตามทฤษฎีบทพีทาโกรัส ด้านตรงข้ามมุมฉากจะยาว 22+12=5\sqrt{2^2 + 1^2} = \sqrt{5}
  2. สร้างเส้นตั้งฉากยาว 11 หน่วยที่จุด 22 ได้มุมฉากของรูปสามเหลี่ยม
  3. ลากเส้นจาก 00 ไปที่ปลายเส้นตั้งฉาก ได้ด้านตรงข้ามมุมฉากยาว 5\sqrt{5}
  4. กางวงเวียนเท่าด้านนั้น ใช้ 00 เป็นจุดศูนย์กลาง เขียนส่วนโค้งลงมาตัดเส้นจำนวน
  5. จุดตัดอยู่ห่าง 00 เป็นระยะ 5≈2.24\sqrt{5} \approx 2.24