descartesclytie0x/descartes-math-platform
บทที่ 35 เลขยกกำลังตรงกับหนังสือ พื้นฐาน ม.5 บทที่ 1พื้นฐาน

35.5 แบบฝึกหัด

ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น

ข้อ 1 รากหลัก

ระดับง่าย

หา 6254\sqrt[4]{625}

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาจำนวนบวกที่ยกกำลังสี่แล้วได้หกร้อยยี่สิบห้า

ดูวิธีทำ

แยกตัวประกอบ 625=5×5×5×5=54625=5\times5\times5\times5=5^4 รากที่สี่ของ 625625 จึงมี 55 กับ −5-5 เพราะ (−5)4=625(-5)^4=625 ด้วย แต่สัญลักษณ์ 6254\sqrt[4]{625} หมายถึงรากหลักอันดับคู่ ซึ่งเลือกค่าที่ไม่ติดลบ จึงได้ 55

ข้อ 2 รากกับค่าสัมบูรณ์

ระดับง่าย

เมื่อ x=−6x=-6 ค่า x2\sqrt{x^2} เท่ากับเท่าไร

คำใบ้ขั้นที่ 1

แทน x เป็นลบหก แล้วยกกำลังสองก่อนถอดราก

คำใบ้ขั้นที่ 2

รากหลักต้องไม่ติดลบ

ดูวิธีทำ

(−6)2=36=6\sqrt{(-6)^2}=\sqrt{36}=6 ซึ่งเท่ากับ ∣x∣|x|

ข้อ 3 กำลังเศษส่วน

ระดับง่าย

หา 813/481^{3/4}

คำใบ้ขั้นที่ 1

หารากที่สี่ของแปดสิบเอ็ดก่อน แล้วยกกำลังสาม

ดูวิธีทำ

ตัวส่วน 44 บอกให้ถอดรากที่สี่ ตัวเศษ 33 บอกให้ยกกำลังสาม ถอดรากก่อนตัวเลขจะเล็ก 814=3\sqrt[4]{81}=3 เพราะ 34=813^4=81 แล้วยกกำลังสาม 33=273^3=27 จึงได้ 813/4=2781^{3/4}=27

ข้อ 4 เลขชี้กำลังลบ

ระดับง่าย

หา 16−3/416^{-3/4}

คำใบ้ขั้นที่ 1

คำนวณกำลังสามส่วนสี่ที่เป็นบวกก่อน

คำใบ้ขั้นที่ 2

เลขชี้กำลังลบให้กลับเป็นส่วนกลับ

ดูวิธีทำ

ค่ากำลังบวกคือ (164)3=8(\sqrt[4]{16})^3=8 กำลังลบให้ส่วนกลับ 1/81/8

ข้อ 5 เลือกกฎให้ตรง

ระดับง่าย

เมื่อ a>0a>0 นิพจน์ใดเท่ากับ a1/2a1/3a^{1/2}a^{1/3}

คำตอบ

คำใบ้ขั้นที่ 1

ฐานเดียวกันคูณกันให้บวกเลขชี้กำลัง

คำใบ้ขั้นที่ 2

ทำส่วนสองกับส่วนสามให้เท่ากันก่อนบวก

ดูวิธีทำ

ฐานเดียวกันคูณกันให้บวกเลขชี้กำลัง ทำส่วนให้เท่ากันก่อน 12+13=36+26=56\tfrac12+\tfrac13=\tfrac36+\tfrac26=\tfrac56 จึงได้ a5/6a^{5/6} ตัวเลือก a1/6a^{1/6} มาจากการคูณเลขชี้กำลัง ซึ่งใช้กับการยกกำลังซ้อน ส่วน a2/5a^{2/5} มาจากการบวกเศษกับเศษและส่วนกับส่วนตรงๆ ซึ่งไม่ใช่การบวกเศษส่วน

ข้อ 6 ลดราคาต่อเนื่อง

ระดับกลาง

กระเป๋าราคา 800800 บาท ลดสองครั้ง ครั้งละ 2525 เปอร์เซ็นต์ หลังลดเหลือเท่าไร

คำใบ้ขั้นที่ 1

ลดหนึ่งรอบให้คูณด้วยสามส่วนสี่

คำใบ้ขั้นที่ 2

สองรอบให้คูณตัวคูณเดิมสองครั้ง

ดูวิธีทำ

ลด 2525 เปอร์เซ็นต์คือเหลือ 7575 เปอร์เซ็นต์ของราคาก่อนลดรอบนั้น แต่ละครั้งจึงคูณ 34\tfrac34 สองครั้งคือคูณซ้ำ ได้ 800(34)2=800×916=450800\left(\tfrac34\right)^2=800\times\tfrac{9}{16}=450 บาท ตรวจทีละรอบ 800→600→450800\to600\to450 รอบสองลดแค่ 150150 บาทเพราะคิดจากราคา 600600

ข้อ 7 ขยายกล่อง

ระดับกลาง

กล่องลูกบาศก์ใบเล็กด้านยาว 55 เซนติเมตร ใบใหญ่มีปริมาตรเป็น 88 เท่า ใบใหญ่ด้านยาวเท่าไร

คำใบ้ขั้นที่ 1

ปริมาตรเป็นกำลังสามของด้าน

คำใบ้ขั้นที่ 2

ถอดรากที่สามของอัตราส่วนปริมาตรก่อนคูณด้านเดิม

ดูวิธีทำ

ให้อัตราส่วนด้านเป็น kk ปริมาตรเป็น k3k^3 เท่า จึงได้ k3=8k^3=8 ย้อนด้วยรากที่สาม k=81/3=2k=8^{1/3}=2 ด้านใบใหญ่ยาว 5×2=105\times2=10 เซนติเมตร ตรวจ 103=100010^3=1000 และ 53=1255^3=125 ซึ่ง 1000÷125=81000\div125=8

ข้อ 8 กฎรากที่ต้องมีเงื่อนไข

ระดับกลาง

อธิบายว่าเหตุใดจึงแยก (−4)(−9)\sqrt{(-4)(-9)} เป็น −4−9\sqrt{-4}\sqrt{-9} ในจำนวนจริงไม่ได้ แล้วหาค่าเดิม

คำใบ้ขั้นที่ 1

คำนวณผลคูณในรากเดิมก่อน

คำใบ้ขั้นที่ 2

ตรวจว่ารากย่อยของจำนวนลบมีค่าในจำนวนจริงหรือไม่

ดูเฉลยและเกณฑ์ตรวจ

นิพจน์เดิมเท่ากับ 36=6\sqrt{36}=6 แต่รากที่สองของ −4-4 และ −9-9 ไม่อยู่ในจำนวนจริง เกณฑ์ตรวจคือระบุว่าปัญหาอยู่ที่โดเมนของรากย่อยและให้คำตอบเดิมถูก ไม่ใช้กฎผลคูณนอกเงื่อนไข

ข้อ 9 รวมพจน์ที่มีราก

ระดับกลาง

ทำ 48+27−12\sqrt{48}+\sqrt{27}-\sqrt{12} ให้อยู่ในรูปอย่างง่าย ตอบในรูป knk\sqrt{n}

คำใบ้ขั้นที่ 1

หากำลังสองสมบูรณ์ที่ใหญ่ที่สุดที่หาร 4848 2727 และ 1212 ลงตัว

คำใบ้ขั้นที่ 2

จัดรูปแล้วทุกพจน์มี 3\sqrt3 รวมสัมประสิทธิ์ได้เหมือน 4x+3x−2x4x+3x-2x

ดูวิธีทำ

ถอดกำลังสองสมบูรณ์ที่ใหญ่ที่สุดออกจากทุกพจน์ก่อน 48=16(3)48=16(3) 27=9(3)27=9(3) 12=4(3)12=4(3) จึงได้ 43+33−234\sqrt3+3\sqrt3-2\sqrt3 ทุกพจน์มี 3\sqrt3 เป็นพจน์คล้าย รวมสัมประสิทธิ์ 4+3−2=54+3-2=5 ได้ 535\sqrt3

ข้อ 10 ทำส่วนให้ไม่มีราก

ระดับกลาง

เขียน 107+2\dfrac{10}{\sqrt7+\sqrt2} ให้ส่วนไม่มีรากและจัดให้อยู่ในรูปอย่างง่าย

คำใบ้ขั้นที่ 1

คูณทั้งเศษและส่วนด้วย 7−2\sqrt7-\sqrt2

คำใบ้ขั้นที่ 2

ใช้ (p+q)(p−q)=p2−q2(p+q)(p-q)=p^2-q^2 ส่วนจะเหลือ 7−27-2

ดูวิธีทำ

ส่วนเป็น 7+2\sqrt7+\sqrt2 จึงคูณทั้งเศษและส่วนด้วย 7−2\sqrt7-\sqrt2 ซึ่งเท่ากับคูณด้วย 11 ส่วนกลายเป็นผลต่างกำลังสอง (7)2−(2)2=7−2=5(\sqrt7)^2-(\sqrt2)^2=7-2=5 เศษเป็น 10(7−2)10(\sqrt7-\sqrt2) หารด้วย 55 ได้ 2(7−2)=27−222(\sqrt7-\sqrt2)=2\sqrt7-2\sqrt2