9.5 แบบฝึกหัด
ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น
ข้อ 1 คำถามทางสถิติ
ข้อใดเป็นคำถามทางสถิติ
คำใบ้ขั้นที่ 1
คำถามทางสถิติต้องเก็บข้อมูลหลายตัว และคาดว่าข้อมูลแต่ละตัวจะไม่เท่ากัน
ดูวิธีทำ
นักเรียน ม.1 แต่ละคนใช้โทรศัพท์ไม่เท่ากัน ต้องถามหลายคนแล้วดูภาพรวม จึงเป็นคำถามทางสถิติ ส่วนอีกสามข้อมีคำตอบเดียว ดูป้ายหรือนับครั้งเดียวก็ได้คำตอบ ไม่มีความแปรปรวนให้ศึกษา
ข้อ 2 เรียงขั้นตอนทางสถิติ
ชุมนุมสุขภาพอยากรู้เรื่องการนอนของนักเรียน ม.1 เรียงขั้นตอนต่อไปนี้ให้ถูกต้อง
- แจกแบบสอบถามให้นักเรียน ม.1 ทุกห้องตอบ
- สรุปว่านักเรียน ม.1 ส่วนใหญ่นอนพอตามที่แพทย์แนะนำหรือไม่
- ตั้งคำถามว่านักเรียน ม.1 ในโรงเรียนนอนวันละกี่ชั่วโมง
- นับคำตอบด้วยรอยขีด สร้างตารางความถี่และแผนภูมิแท่ง
คำใบ้ขั้นที่ 1
ขั้นตอนทางสถิติมีสี่ขั้น ตั้งคำถาม เก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล แปลความหมาย
ดูวิธีทำ
- ตั้งคำถามทางสถิติก่อน จะได้รู้ว่าต้องเก็บข้อมูลอะไรจากใคร
- เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามให้ตรงกับคำถาม
- วิเคราะห์ข้อมูล นับ จัดตาราง และนำเสนอเป็นแผนภูมิ
- แปลความหมาย ตอบคำถามที่ตั้งไว้จากภาพรวมของข้อมูล
ข้อ 3 ข้อมูลเชิงปริมาณ
ข้อมูลใดเป็นข้อมูลเชิงปริมาณ
คำใบ้ขั้นที่ 1
ถามตัวเองว่าเอาข้อมูลสองตัวมาบวก ลบ หรือเทียบมากน้อย แล้วมีความหมายไหม
ดูวิธีทำ
จำนวนพี่น้องได้จากการนับ คนที่มีพี่น้อง 3 คนมีมากกว่าคนที่มี 1 คนอยู่ 2 คน เทียบกันได้จริง จึงเป็นข้อมูลเชิงปริมาณ
กรุ๊ปเลือดกับสีเป็นชื่อกลุ่ม ส่วนรหัสไปรษณีย์เป็นตัวเลขที่ใช้เป็นป้ายชื่อ เอามาบวกลบกันไม่มีความหมาย ทั้งสามจึงเป็นข้อมูลเชิงคุณภาพ
ข้อ 4 อ่านแผนภูมิรูปภาพ
แผนภูมิรูปภาพแสดงจำนวนหนังสือที่แต่ละห้องบริจาคให้ห้องสมุด ใช้รูปหนังสือ 1 รูปแทนหนังสือ 4 เล่ม แถวของห้อง ม.1/3 มีรูปหนังสือเต็ม 6 รูปกับอีกครึ่งรูป ห้อง ม.1/3 บริจาคหนังสือกี่เล่ม
คำใบ้ขั้นที่ 1
ครึ่งรูปแทนครึ่งหนึ่งของ 4 เล่ม
ดูวิธีทำ
รูปเต็ม 6 รูปแทน เล่ม ครึ่งรูปแทน เล่ม รวม เล่ม
ข้อ 5 อ่านแผนภูมิแท่ง
แผนภูมิแท่งแสดงจำนวนขวดพลาสติกที่นักเรียนแต่ละห้องเก็บได้ในกิจกรรมรักษ์โลก ห้อง ม.1/3 เก็บขวดได้มากกว่าห้อง ม.1/2 กี่ขวด
คำใบ้ขั้นที่ 1
เส้นตารางห่างกัน 10 ขวด แต่มีตัวเลขกำกับทุก 20 ขวด
คำใบ้ขั้นที่ 2
แท่ง ม.1/3 สูงถึงกึ่งกลางระหว่างเส้น 80 กับเส้น 90
ดูวิธีทำ
- เส้นตารางห่างกัน 10 ขวด แท่ง ม.1/3 สูงถึงกึ่งกลางระหว่างเส้น 80 กับ 90 จึงเป็น 85 ขวด
- แท่ง ม.1/2 สูงถึงเส้น 40 พอดี จึงเป็น 40 ขวด
- ม.1/3 เก็บได้มากกว่า ขวด
ข้อ 6 มุมในแผนภูมิวงกลม
นักเรียน ม.1/5 จำนวน 45 คน เลือกเข้าชุมนุมคนละหนึ่งชุมนุม มีนักเรียนเลือกชุมนุมดนตรี 12 คน ถ้านำข้อมูลนี้ไปเขียนแผนภูมิวงกลม ชิ้นของชุมนุมดนตรีมีมุมกี่องศา
คำใบ้ขั้นที่ 1
ทั้งวงคือนักเรียน 45 คน และมีมุมรอบจุดศูนย์กลาง 360 องศา
คำใบ้ขั้นที่ 2
มุม = จำนวนของส่วนนั้น ÷ จำนวนทั้งหมด × 360
ดูวิธีทำ
ชุมนุมดนตรีเป็น ของทั้งห้อง มุมจึงเป็น องศา
คิดอีกทางก็ได้ นักเรียน 1 คนได้มุม องศา นักเรียน 12 คนได้ องศา
ข้อ 7 จากมุมกลับเป็นจำนวนคน
แผนภูมิวงกลมแสดงวิชาที่นักเรียน ม.1 จำนวน 240 คนชอบที่สุด ชิ้นของวิชาคณิตศาสตร์มีมุม 54 องศา มีนักเรียนที่ชอบวิชาคณิตศาสตร์ที่สุดกี่คน
คำใบ้ขั้นที่ 1
มุม 54 องศาคิดเป็นเศษส่วนเท่าไรของทั้งวง 360 องศา
คำใบ้ขั้นที่ 2
ได้เศษส่วนแล้ว คูณด้วยจำนวนนักเรียนทั้งหมด
ดูวิธีทำ
- มุม 54 องศาเป็น ของทั้งวง หรือร้อยละ 15
- จำนวนนักเรียน คน
ข้อ 8 ช่วงที่ฝนลดลงมากที่สุด
ปริมาณฝนที่วัดได้ในโรงเรียนช่วงต้นปีเป็นดังตาราง ถ้าเขียนเป็นกราฟเส้น ช่วงที่เส้นลงชันที่สุดคือฝนลดลงกี่มิลลิเมตร
| เดือน | ม.ค. | ก.พ. | มี.ค. | เม.ย. | พ.ค. | มิ.ย. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ปริมาณฝน (มิลลิเมตร) | 60 | 35 | 50 | 120 | 85 | 140 |
คำใบ้ขั้นที่ 1
หาผลต่างของเดือนที่ติดกันทุกคู่ โดยเอาเดือนหลังลบเดือนก่อน
คำใบ้ขั้นที่ 2
ผลต่างที่ติดลบคือช่วงที่ฝนลดลง เลือกตัวที่ติดลบมากที่สุด
ดูวิธีทำ
ผลต่างของเดือนที่ติดกัน
- ม.ค. ไป ก.พ.
- ก.พ. ไป มี.ค.
- มี.ค. ไป เม.ย.
- เม.ย. ไป พ.ค.
- พ.ค. ไป มิ.ย.
ช่วงที่ลดลงมีสองช่วง ลดลงมากที่สุดคือเมษายนไปพฤษภาคม ลดลง 35 มิลลิเมตร
ข้อ 9 แกนตั้งเริ่มที่ 40
แผนภูมิแท่งแสดงจำนวนขนมปังที่สองร้านขายได้ในหนึ่งวัน ข้อใดสรุปถูกต้อง
คำใบ้ขั้นที่ 1
อ่านตัวเลขบนแกนตั้งก่อน แกนนี้เริ่มที่ 40 ไม่ใช่ 0
ดูวิธีทำ
อ่านตัวเลขบนแกน ร้าน ก ขายได้ 50 ชิ้น ร้าน ข ขายได้ 60 ชิ้น ต่างกัน ชิ้น และ เท่า
แท่งของร้าน ข ดูสูงเป็น 2 เท่า เพราะแกนเริ่มที่ 40 ความสูงที่เห็นจึงเป็นแค่ กับ ส่วน 40 ชิ้นแรกของทั้งสองร้านถูกตัดทิ้งไป
ข้อ 10 สร้างแผนภูมิแท่งในกระดาษ
ถามนักเรียน 36 คนว่าชอบผลไม้ใดที่สุด ได้ มะม่วง 11 คน ทุเรียน 8 คน มังคุด 7 คน เงาะ 5 คน ส้มโอ 5 คน วาดแผนภูมิแท่งของข้อมูลนี้ในกระดาษ เสร็จแล้วเปิดเฉลยตรวจตามเกณฑ์
คำใบ้ขั้นที่ 1
หาค่ามากที่สุดก่อน แล้วเลือกให้แกนตั้งเพิ่มทีละเท่ากันจนเกินค่านั้นเล็กน้อย
ดูเฉลยและเกณฑ์ตรวจ
ตรวจแผนภูมิของตัวเองทีละข้อ ได้ครบหกข้อถือว่าผ่าน
- มีชื่อแผนภูมิ เช่น ผลไม้ที่นักเรียน 36 คนชอบที่สุด
- แกนตั้งเริ่มที่ 0 และบอกหน่วยว่า คน
- ตัวเลขบนแกนตั้งเพิ่มทีละเท่ากัน เช่นทีละ 2 ไปจนถึง 12 ซึ่งเกินค่ามากที่สุด 11 เล็กน้อย
- แกนนอนมีชื่อผลไม้ครบห้าชนิด
- แท่งกว้างเท่ากันและห่างเท่ากัน แท่งเงาะกับแท่งส้มโอสูงเท่ากันพอดี
- ความสูงของแท่งรวมกันได้ คน เท่ากับจำนวนนักเรียนที่ถาม