descartesclytie0x/descartes-math-platform
บทที่ 15 พหุนามตรงกับหนังสือ ม.2 เล่ม 1 บทที่ 6

15.6 แบบฝึกหัด

ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น

ข้อ 1 ดีกรีของเอกนาม

ระดับง่าย

เอกนาม −5x3y2-5x^3y^2 มีดีกรีเท่าใด

คำใบ้ขั้นที่ 1

ดีกรีของเอกนามคือผลบวกของเลขชี้กำลังของตัวแปรทุกตัว

ดูวิธีทำ

เลขชี้กำลังของ xx คือ 33 ของ yy คือ 22 ดีกรีจึงเป็น 3+2=53 + 2 = 5 ส่วน −5-5 เป็นสัมประสิทธิ์ ไม่นับในดีกรี

ข้อ 2 เอกนามที่คล้ายกัน

ระดับง่าย

เอกนามใดคล้ายกับ 3x2y3x^2y

คำตอบ

คำใบ้ขั้นที่ 1

เอกนามคล้ายกันเมื่อส่วนที่เป็นตัวแปรเหมือนกันทุกตัว ทั้งตัวแปรและเลขชี้กำลัง สัมประสิทธิ์ต่างกันได้

ดูวิธีทำ

ส่วนที่เป็นตัวแปรของ 3x2y3x^2y คือ x2yx^2y ตัวที่มี x2yx^2y เหมือนกันคือ −7x2y-7x^2y สัมประสิทธิ์ −7-7 ต่างจาก 33 ได้ ไม่มีผล

ตัวอื่นเลขชี้กำลังไม่ตรง หรือขาดตัวแปรบางตัว จึงไม่คล้ายกัน

ข้อ 3 คูณเอกนาม

ระดับง่าย

หาผลคูณ (−4x2y3)(3x5y)(-4x^2y^3)(3x^5y)

พิมพ์ยกกำลังด้วยปุ่ม ^ เช่น x^7y^4 ถ้าใช้มือถือ แตะที่ช่องแล้วใช้แป้นพิมพ์คณิตศาสตร์ที่ขึ้นมา

คำใบ้ขั้นที่ 1

คูณตัวเลขกับตัวเลขก่อน แล้วคูณ xx กับ xx และ yy กับ yy

คำใบ้ขั้นที่ 2

ตัวแปรเดียวกันคูณกัน ให้บวกเลขชี้กำลัง yy ที่ไม่มีเลขชี้กำลังคือ y1y^1

ดูวิธีทำ
  1. ตัวเลข (−4)(3)=−12(-4)(3) = -12
  2. x2⋅x5=x2+5=x7x^2 \cdot x^5 = x^{2+5} = x^7
  3. y3⋅y=y3+1=y4y^3 \cdot y = y^{3+1} = y^4
  4. ผลคูณคือ −12x7y4-12x^7y^4

ข้อ 4 ลบพหุนาม

ระดับกลาง

หา (4x2−3x+5)−(x2−6x+2)(4x^2 - 3x + 5) - (x^2 - 6x + 2) ตอบในรูปผลสำเร็จ

คำใบ้ขั้นที่ 1

ถอดวงเล็บหลังโดยเปลี่ยนเครื่องหมายทุกพจน์ในวงเล็บนั้น

คำใบ้ขั้นที่ 2

−(x2−6x+2)=−x2+6x−2-(x^2 - 6x + 2) = -x^2 + 6x - 2

ดูวิธีทำ
  1. ถอดวงเล็บ 4x2−3x+5−x2+6x−24x^2 - 3x + 5 - x^2 + 6x - 2
  2. รวมพจน์ที่คล้ายกัน 4x2−x2=3x24x^2 - x^2 = 3x^2 และ −3x+6x=3x-3x + 6x = 3x และ 5−2=35 - 2 = 3
  3. ได้ 3x2+3x+33x^2 + 3x + 3

ตรวจด้วยการแทน x=1x = 1 โจทย์ได้ 6−(−3)=96 - (-3) = 9 คำตอบได้ 3+3+3=93 + 3 + 3 = 9 ตรงกัน

ข้อ 5 คูณพหุนามสองพจน์

ระดับกลาง

หา (x−4)(x+7)(x - 4)(x + 7) ตอบในรูปที่กระจายวงเล็บแล้ว

คำใบ้ขั้นที่ 1

สองพจน์คูณสองพจน์ ต้องได้สี่คู่ก่อนรวม

คำใบ้ขั้นที่ 2

x⋅xx \cdot x และ x⋅7x \cdot 7 และ (−4)⋅x(-4) \cdot x และ (−4)⋅7(-4) \cdot 7

ดูวิธีทำ
  1. คูณครบสี่คู่ x2+7x−4x−28x^2 + 7x - 4x - 28
  2. รวมพจน์ xx ได้ 7x−4x=3x7x - 4x = 3x
  3. ได้ x2+3x−28x^2 + 3x - 28

ข้อ 6 พื้นที่ลานกีฬาใหม่

ระดับกลาง

ลานกีฬาของโรงเรียนเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสยาวด้านละ xx เมตร โรงเรียนปรับลานใหม่ ให้ด้านหนึ่งยาวขึ้น 33 เมตร และอีกด้านหนึ่งสั้นลง 22 เมตร ลานใหม่เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีพื้นที่กี่ตารางเมตร ตอบเป็นพหุนามในรูปที่กระจายวงเล็บแล้ว

ตารางเมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

ด้านหนึ่งยาว x+3x + 3 อีกด้านยาว x−2x - 2 พื้นที่คือด้านคูณด้าน

คำใบ้ขั้นที่ 2

คูณครบสี่คู่ แล้วรวม −2x+3x-2x + 3x

ดูวิธีทำ
  1. ลานใหม่กว้าง x−2x - 2 เมตร ยาว x+3x + 3 เมตร
  2. พื้นที่ (x+3)(x−2)=x2−2x+3x−6=x2+x−6(x + 3)(x - 2) = x^2 - 2x + 3x - 6 = x^2 + x - 6 ตารางเมตร

ตรวจด้วย x=10x = 10 ลานใหม่ 13×8=10413 \times 8 = 104 และ 100+10−6=104100 + 10 - 6 = 104 ตรงกัน

ข้อ 7 คูณพหุนามสองพจน์กับสามพจน์

ระดับยาก

หา (2x−3)(x2+x−4)(2x - 3)(x^2 + x - 4) ตอบในรูปผลสำเร็จ

คำใบ้ขั้นที่ 1

สองพจน์คูณสามพจน์ ต้องได้หกคู่ก่อนรวม

คำใบ้ขั้นที่ 2

2x2x คูณสามพจน์ได้ 2x3+2x2−8x2x^3 + 2x^2 - 8x แล้ว −3-3 ก็ต้องคูณสามพจน์เหมือนกัน

ดูวิธีทำ
  1. 2x2x คูณสามพจน์ 2x3+2x2−8x2x^3 + 2x^2 - 8x
  2. −3-3 คูณสามพจน์ −3x2−3x+12-3x^2 - 3x + 12
  3. รวมหกพจน์ 2x3+2x2−8x−3x2−3x+122x^3 + 2x^2 - 8x - 3x^2 - 3x + 12
  4. รวมพจน์ที่คล้ายกัน 2x2−3x2=−x22x^2 - 3x^2 = -x^2 และ −8x−3x=−11x-8x - 3x = -11x ได้ 2x3−x2−11x+122x^3 - x^2 - 11x + 12

ข้อ 8 หารด้วยเอกนาม

ระดับกลาง

หา (12x3y−8x2y2+4xy)÷4xy(12x^3y - 8x^2y^2 + 4xy) \div 4xy

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาร 4xy4xy เข้าไปทุกพจน์

คำใบ้ขั้นที่ 2

ตัวแปรเดียวกันหารกัน ให้ลบเลขชี้กำลัง เช่น x3÷x=x2x^3 \div x = x^2

ดูวิธีทำ
  1. 12x3y4xy=3x2\dfrac{12x^3y}{4xy} = 3x^2
  2. −8x2y24xy=−2xy\dfrac{-8x^2y^2}{4xy} = -2xy
  3. 4xy4xy=1\dfrac{4xy}{4xy} = 1
  4. ได้ 3x2−2xy+13x^2 - 2xy + 1 ตรวจ 4xy(3x2−2xy+1)=12x3y−8x2y2+4xy4xy(3x^2 - 2xy + 1) = 12x^3y - 8x^2y^2 + 4xy

ข้อ 9 ความยาวลานจอดรถ

ระดับยาก

ลานจอดรถจักรยานรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้ามีพื้นที่ 6x2+7x−36x^2 + 7x - 3 ตารางเมตร และกว้าง 2x+32x + 3 เมตร ลานนี้ยาวกี่เมตร ตอบเป็นพหุนาม

เมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

ความยาวคือพื้นที่หารด้วยความกว้าง ตั้งหารยาว (6x2+7x−3)÷(2x+3)(6x^2 + 7x - 3) \div (2x + 3)

คำใบ้ขั้นที่ 2

ขั้นแรก 6x2÷2x=3x6x^2 \div 2x = 3x คูณกลับได้ 6x2+9x6x^2 + 9x แล้วลบออก

ดูวิธีทำ
  1. 6x2÷2x=3x6x^2 \div 2x = 3x คูณกลับ 3x(2x+3)=6x2+9x3x(2x + 3) = 6x^2 + 9x ลบได้ 7x−9x=−2x7x - 9x = -2x ดึง −3-3 ลงมา ได้ −2x−3-2x - 3
  2. −2x÷2x=−1-2x \div 2x = -1 คูณกลับ −1(2x+3)=−2x−3-1(2x + 3) = -2x - 3 ลบได้ 00
  3. ผลหารคือ 3x−13x - 1 ลานยาว 3x−13x - 1 เมตร

ตรวจ (2x+3)(3x−1)=6x2−2x+9x−3=6x2+7x−3(2x + 3)(3x - 1) = 6x^2 - 2x + 9x - 3 = 6x^2 + 7x - 3 ตรงกับพื้นที่

ข้อ 10 เศษจากการหาร

ระดับยาก

หาร x3−2x2+4x^3 - 2x^2 + 4 ด้วย x−3x - 3 ได้เศษเท่าใด

คำใบ้ขั้นที่ 1

ตัวตั้งไม่มีพจน์ xx ให้เขียนเป็น x3−2x2+0x+4x^3 - 2x^2 + 0x + 4 ก่อน

คำใบ้ขั้นที่ 2

หารจนผลลบมีดีกรีน้อยกว่า x−3x - 3 คือเหลือแต่ค่าคงตัว

ดูวิธีทำ
  1. เขียนตัวตั้งเป็น x3−2x2+0x+4x^3 - 2x^2 + 0x + 4
  2. x3÷x=x2x^3 \div x = x^2 คูณกลับ x3−3x2x^3 - 3x^2 ลบได้ x2x^2 ดึง 0x0x ลงมา ได้ x2+0xx^2 + 0x
  3. x2÷x=xx^2 \div x = x คูณกลับ x2−3xx^2 - 3x ลบได้ 3x3x ดึง +4+4 ลงมา ได้ 3x+43x + 4
  4. 3x÷x=33x \div x = 3 คูณกลับ 3x−93x - 9 ลบได้ 4−(−9)=134 - (-9) = 13
  5. ผลหารคือ x2+x+3x^2 + x + 3 เศษ 1313

ตรวจ (x−3)(x2+x+3)+13=x3−2x2−9+13=x3−2x2+4(x - 3)(x^2 + x + 3) + 13 = x^3 - 2x^2 - 9 + 13 = x^3 - 2x^2 + 4 ตรงกับตัวตั้ง