7.4 ร้อยละ
แก้มสอบวิชาคณิตศาสตร์ได้ 18 คะแนนจากคะแนนเต็ม 24 สอบวิทยาศาสตร์ได้ 21 คะแนนจากคะแนนเต็ม 30 วิชาไหนทำได้ดีกว่า ดูแค่ 18 กับ 21 ตอบไม่ได้ เพราะคะแนนเต็มไม่เท่ากัน ต้องเทียบให้คะแนนเต็มเท่ากันก่อน และคะแนนเต็มที่ทุกคนตกลงใช้คือ 100
ร้อยละคืออะไร
นิยาม
ร้อยละคืออัตราส่วนที่จำนวนที่สองเป็น ร้อยละ เขียนเป็น อ่านว่า เปอร์เซ็นต์ และมีความหมายเดียวกับ หรือ
ตัวอย่าง 1
คะแนนของแก้มทั้งสองวิชาคิดเป็นร้อยละเท่าไร วิชาไหนทำได้ดีกว่า
- คณิตศาสตร์ ทำตัวส่วนให้เป็น โดยคูณทั้งเศษและส่วนด้วย ได้ คือร้อยละ 75
- วิทยาศาสตร์ คูณทั้งเศษและส่วนด้วย ได้ คือร้อยละ 70
- ร้อยละ 75 มากกว่าร้อยละ 70 แก้มทำคณิตศาสตร์ได้ดีกว่า ทั้งที่คะแนนดิบน้อยกว่า
เปลี่ยนไปมาระหว่างเศษส่วน ทศนิยม และร้อยละ
ร้อยละคือเศษส่วนที่มีตัวส่วนเป็น 100 จึงเปลี่ยนไปมาได้ง่าย จากเศษส่วนหรือทศนิยม ให้คูณด้วย 100 แล้วเติม % จากร้อยละ ให้หารด้วย 100
| เศษส่วน | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ทศนิยม | ||||||
| ร้อยละ |
ร้อยละมากกว่า 100 ได้ เช่น แปลว่ามากกว่าทั้งหมดอยู่อีก เจอบ่อยตอนพูดถึงราคาที่บวกภาษี หรือยอดขายที่เพิ่มขึ้น
ลองคิดก่อน
เป็นร้อยละเท่าไร ฟ้าตอบว่าร้อยละ 80 ถูกไหม
ดูคำตอบ
ไม่ถูก คูณด้วย 100 คือเลื่อนจุดทศนิยมไปทางขวาสองตำแหน่ง จึงเป็นร้อยละ 8 ส่วนร้อยละ 80 คือ ตรวจด้วยเศษส่วนก็ได้
ร้อยละเป็นภาพ
แถบข้างล่างยาวเท่ากับจำนวนทั้งหมด ซึ่งคือร้อยละ 100 ส่วนที่ระบายสีคือร้อยละที่เลือก ตัวเลขบนแถบบอกว่าส่วนนั้นเป็นจำนวนเท่าไร
ตั้งจำนวนทั้งหมดเป็น 240 แล้วเลื่อนร้อยละไปที่ 25 50 และ 75 สังเกตว่าส่วนที่ระบายสีเป็นหนึ่งในสี่ ครึ่งหนึ่ง และสามในสี่ของแถบ ลองเลื่อนเกิน 100 ด้วย
โจทย์ร้อยละสามแบบ
โจทย์ร้อยละมีสามปริมาณ คือ ส่วน ทั้งหมด และร้อยละ โจทย์จะให้มาสองตัวแล้วถามตัวที่เหลือ ทั้งสามแบบใช้สัดส่วนเดียวกันได้หมด
สัดส่วนของร้อยละ
ตัวอย่าง 2
หาส่วน ร้อยละ 15 ของ 240 คือเท่าไร
- ให้ส่วนเป็น ได้
- คูณทั้งสองข้างด้วย ได้
- ร้อยละ 15 ของ 240 คือ 36
ตัวอย่าง 3
หาร้อยละ ห้องหนึ่งมีนักเรียน 45 คน ใส่แว่น 27 คน นักเรียนที่ใส่แว่นคิดเป็นร้อยละเท่าไร
- ส่วนคือ 27 คน ทั้งหมดคือ 45 คน ให้ร้อยละเป็น ได้
- คูณทั้งสองข้างด้วย ได้
- นักเรียนที่ใส่แว่นคิดเป็นร้อยละ 60
ตัวอย่าง 4
หาทั้งหมด โรงเรียนเก็บขวดพลาสติกได้ 42 กิโลกรัม คิดเป็นร้อยละ 35 ของเป้าหมาย เป้าหมายคือกี่กิโลกรัม
- 42 กิโลกรัมคือส่วน ส่วนเป้าหมายคือทั้งหมด ให้เป้าหมายเป็น ได้
- คูณไขว้ ได้
- เป้าหมายคือ 120 กิโลกรัม ตรวจ ร้อยละ 35 ของ 120 คือ ถูกต้อง
ลองคิดก่อน
ตัวอย่าง 4 ถ้ารีบคิดว่า "ร้อยละ 35 ของ 42" จะได้ กิโลกรัม คำตอบนี้ผิดตรงไหน
ดูคำตอบ
42 กิโลกรัมเป็นแค่ร้อยละ 35 ของเป้าหมาย เป้าหมายต้องมากกว่า 42 ไม่ใช่น้อยกว่า ที่ผิดคือเอา 42 ไปเป็นทั้งหมด ก่อนตั้งสัดส่วนให้ถามว่าในโจทย์อะไรคือทั้งหมด มักเป็นคำที่ตามหลังคำว่า "ของ" ในประโยค ร้อยละ 35 ของเป้าหมาย
เพิ่มขึ้นหรือลดลงร้อยละเท่าไร
ร้อยละของการเปลี่ยนแปลงเทียบกับค่าเดิมเสมอ คือหาว่าเปลี่ยนไปเท่าไร แล้วถามว่าเป็นร้อยละเท่าไรของค่าเดิม
ตัวอย่าง 5
สหกรณ์โรงเรียนขายสมุดได้ 120 เล่มในเดือนที่แล้ว และ 150 เล่มในเดือนนี้ ยอดขายเพิ่มขึ้นร้อยละเท่าไร
- เพิ่มขึ้น เล่ม
- ค่าเดิมคือ 120 เล่ม ร้อยละของที่เพิ่มคือ
- ยอดขายเพิ่มขึ้นร้อยละ 25 หรือมองอีกแบบ ยอดขายเดือนนี้เป็นร้อยละ ของเดือนที่แล้ว
ถ้าหารด้วย 150 แทน จะได้ร้อยละ 20 ซึ่งผิด เพราะ 150 เป็นค่าใหม่ ไม่ใช่ค่าเดิม
สรุป
- ร้อยละ คือ หรือ
- เศษส่วนหรือทศนิยมเป็นร้อยละ คูณด้วย 100 ร้อยละเป็นทศนิยม หารด้วย 100
- โจทย์ร้อยละทุกแบบใช้ หาให้ได้ก่อนว่าอะไรคือทั้งหมด
- เพิ่มขึ้นหรือลดลงร้อยละเท่าไร เทียบกับค่าเดิมเสมอ