20.5 แบบฝึกหัด
ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น
ข้อ 2 หาสองจำนวน
ระดับง่าย
แยกตัวประกอบของ x2+8x+15
พิมพ์ยกกำลังด้วยปุ่ม ^ ถ้าใช้มือถือ แตะที่ช่องแล้วใช้แป้นพิมพ์คณิตศาสตร์ที่ขึ้นมา
คำใบ้ขั้นที่ 1
หาสองจำนวนที่คูณกันได้ 15 และบวกกันได้ 8
คำใบ้ขั้นที่ 2
คู่ที่คูณกันได้ 15 มี 1,15 และ 3,5
ดูวิธีทำ
คู่ที่คูณกันได้ 15 คือ 1,15 กับ 3,5 ผลบวกเป็น 16 และ 8 จึงใช้ 3 กับ 5
x2+8x+15=(x+3)(x+5) ตรวจ (x+3)(x+5)=x2+5x+3x+15=x2+8x+15
ข้อ 3 ระวังเครื่องหมาย
ระดับกลาง
แยกตัวประกอบของ x2−2x−24
คำใบ้ขั้นที่ 1
c=−24 ติดลบ สองจำนวนต้องมีเครื่องหมายต่างกัน
คำใบ้ขั้นที่ 2
หาคู่ที่คูณกันได้ 24 และต่างกัน 2 แล้วให้ตัวที่ค่าสัมบูรณ์มากกว่าเป็นลบ เพราะ b=−2
ดูวิธีทำ
- c=−24 ติดลบ สองจำนวนต่างเครื่องหมาย และ b=−2 ตัวที่ค่าสัมบูรณ์มากกว่าจึงเป็นลบ
- คู่ที่คูณกันได้ 24 และต่างกัน 2 คือ 4 กับ 6 จึงใช้ −6 กับ 4
- x2−2x−24=(x−6)(x+4)
ข้อ 4 เมื่อ a ไม่เท่ากับ 1
ระดับกลาง
แยกตัวประกอบของ 3x2+5x−2
คำใบ้ขั้นที่ 1
ac=3×(−2)=−6 หาสองจำนวนที่คูณกันได้ −6 และบวกกันได้ 5
คำใบ้ขั้นที่ 2
ได้ 6 กับ −1 แยกพจน์กลางเป็น 3x2+6x−x−2 แล้วจัดกลุ่ม
ดูวิธีทำ
- ac=3×(−2)=−6 สองจำนวนที่คูณกันได้ −6 บวกกันได้ 5 คือ 6 กับ −1
- 3x2+5x−2=3x2+6x−x−2
- จัดกลุ่ม 3x(x+2)−1(x+2)=(x+2)(3x−1)
- ตรวจ (3x−1)(x+2)=3x2+6x−x−2=3x2+5x−2
ข้อ 5 เรียงขั้นการแยกพจน์กลาง
ระดับกลาง
เรียงขั้นตอนการแยกตัวประกอบของ 2x2+11x+12 ด้วยวิธีแยกพจน์กลางให้ถูกลำดับ
- 2x2+11x+12=2x2+3x+8x+12
- =x(2x+3)+4(2x+3)
- สองจำนวนที่คูณกันได้ 24 และบวกกันได้ 11 คือ 3 กับ 8
- ac=2×12=24
- =(2x+3)(x+4)
คำใบ้ขั้นที่ 1
ก่อนจะแยกพจน์กลางได้ ต้องรู้ก่อนว่าแยกเป็นสองจำนวนไหน
คำใบ้ขั้นที่ 2
ดึงวงเล็บที่เหมือนกันออกเป็นขั้นสุดท้าย
ดูวิธีทำ
- คูณ a กับ c ได้ 24
- หาสองจำนวนที่คูณกันได้ 24 บวกกันได้ 11 ได้ 3 กับ 8
- แยก 11x เป็น 3x+8x
- จัดกลุ่ม x(2x+3)+4(2x+3)
- ดึง (2x+3) ออก ได้ (2x+3)(x+4) ตรวจ (2x+3)(x+4)=2x2+8x+3x+12
ข้อ 6 กำลังสองสมบูรณ์
ระดับกลาง
แยกตัวประกอบของ 4x2−20x+25
คำใบ้ขั้นที่ 1
4x2=(2x)2 และ 25=52
คำใบ้ขั้นที่ 2
ตรวจพจน์กลางว่าเท่ากับ 2×2x×5 หรือไม่ แล้วดูเครื่องหมาย
ดูวิธีทำ
4x2=(2x)2 และ 25=52 ได้ A=2x B=5 ตรวจ 2AB=2(2x)(5)=20x พจน์กลางเป็น −20x จึงเป็นกำลังสองสมบูรณ์แบบมีเครื่องหมายลบ
4x2−20x+25=(2x−5)2
ข้อ 7 พจน์กลางที่หายไป
ระดับกลาง
ถ้า x2+bx+36 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ b มีค่าเท่าใดได้บ้าง ตอบทุกค่า คั่นด้วยจุลภาค
คำใบ้ขั้นที่ 1
36=62 พหุนามต้องเป็น (x+6)2 หรือ (x−6)2
คำใบ้ขั้นที่ 2
กระจายทั้งสองแบบแล้วดูพจน์กลาง
ดูวิธีทำ
36=62 จึงต้องเป็น (x+6)2=x2+12x+36 หรือ (x−6)2=x2−12x+36 ได้ b=12 หรือ b=−12
ข้อ 8 ผลต่างของกำลังสอง
ระดับง่าย
แยกตัวประกอบของ 9x2−64
คำใบ้ขั้นที่ 1
9x2=(3x)2 และ 64=82
คำใบ้ขั้นที่ 2
ใช้ A2−B2=(A+B)(A−B)
ดูวิธีทำ
9x2−64=(3x)2−82=(3x+8)(3x−8) ตรวจ (3x+8)(3x−8)=9x2−24x+24x−64=9x2−64
ข้อ 9 ความยาวของที่ดิน
ระดับยาก
ที่ดินแปลงหนึ่งเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีพื้นที่ 2x2+7x+3 ตารางเมตร ด้านกว้างยาว 2x+1 เมตร ด้านยาวยาวกี่เมตร ตอบเป็นนิพจน์ของ x
เมตร
คำใบ้ขั้นที่ 1
พื้นที่เท่ากับด้านกว้างคูณด้านยาว จึงต้องแยกตัวประกอบของพื้นที่ให้มี 2x+1 เป็นตัวประกอบหนึ่ง
คำใบ้ขั้นที่ 2
ac=6 หาสองจำนวนที่คูณกันได้ 6 และบวกกันได้ 7
ดูวิธีทำ
- แยกตัวประกอบของพื้นที่ ac=6 สองจำนวนที่คูณกันได้ 6 บวกกันได้ 7 คือ 1 กับ 6
- 2x2+7x+3=2x2+x+6x+3=x(2x+1)+3(2x+1)=(2x+1)(x+3)
- ด้านกว้างคือ 2x+1 ด้านยาวจึงเป็น x+3 เมตร
ข้อ 10 คิดค่าเสื้อกีฬาสีในใจ
ระดับกลาง
โรงเรียนสั่งเสื้อกีฬาสี 95 ตัว ราคาตัวละ 105 บาท ใช้ผลต่างของกำลังสองคิดในใจว่าต้องจ่ายทั้งหมดกี่บาท
บาท
คำใบ้ขั้นที่ 1
105 กับ 95 อยู่ห่างจาก 100 เท่ากัน
คำใบ้ขั้นที่ 2
105×95=(100+5)(100−5)
ดูวิธีทำ
105×95=(100+5)(100−5)=1002−52=10000−25=9975 บาท