descartesclytie0x/descartes-math-platform
บทที่ 20 การแยกตัวประกอบของพหุนามดีกรีสองตรงกับหนังสือ ม.2 เล่ม 2 บทที่ 5

20.5 แบบฝึกหัด

ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น

ข้อ 1 ดึงตัวร่วมให้ครบ

ระดับง่าย

ข้อใดเป็นการแยกตัวประกอบของ 6x2−9x6x^2 - 9x ได้ครบแล้ว

คำตอบ

คำใบ้ขั้นที่ 1

ตัวร่วมที่ครบใช้ ห.ร.ม. ของ 66 กับ 99 และ xx ที่มีในทั้งสองพจน์

ดูวิธีทำ

ห.ร.ม. ของ 66 กับ 99 คือ 33 และทั้งสองพจน์มี xx ตัวร่วมที่ครบจึงเป็น 3x3x หารได้ 6x2÷3x=2x6x^2 \div 3x = 2x และ −9x÷3x=−3-9x \div 3x = -3 จึงได้ 6x2−9x=3x(2x−3)6x^2 - 9x = 3x(2x - 3)

ตัวเลือก 3(2x2−3x)3(2x^2 - 3x) กับ x(6x−9)x(6x - 9) คูณกลับแล้วถูก แต่ในวงเล็บยังดึง xx หรือ 33 ออกได้อีก จึงยังไม่ครบ

ข้อ 2 หาสองจำนวน

ระดับง่าย

แยกตัวประกอบของ x2+8x+15x^2 + 8x + 15

พิมพ์ยกกำลังด้วยปุ่ม ^ ถ้าใช้มือถือ แตะที่ช่องแล้วใช้แป้นพิมพ์คณิตศาสตร์ที่ขึ้นมา

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาสองจำนวนที่คูณกันได้ 1515 และบวกกันได้ 88

คำใบ้ขั้นที่ 2

คู่ที่คูณกันได้ 1515 มี 1,151, 15 และ 3,53, 5

ดูวิธีทำ

คู่ที่คูณกันได้ 1515 คือ 1,151, 15 กับ 3,53, 5 ผลบวกเป็น 1616 และ 88 จึงใช้ 33 กับ 55

x2+8x+15=(x+3)(x+5)x^2 + 8x + 15 = (x + 3)(x + 5) ตรวจ (x+3)(x+5)=x2+5x+3x+15=x2+8x+15(x + 3)(x + 5) = x^2 + 5x + 3x + 15 = x^2 + 8x + 15

ข้อ 3 ระวังเครื่องหมาย

ระดับกลาง

แยกตัวประกอบของ x2−2x−24x^2 - 2x - 24

คำใบ้ขั้นที่ 1

c=−24c = -24 ติดลบ สองจำนวนต้องมีเครื่องหมายต่างกัน

คำใบ้ขั้นที่ 2

หาคู่ที่คูณกันได้ 2424 และต่างกัน 22 แล้วให้ตัวที่ค่าสัมบูรณ์มากกว่าเป็นลบ เพราะ b=−2b = -2

ดูวิธีทำ
  1. c=−24c = -24 ติดลบ สองจำนวนต่างเครื่องหมาย และ b=−2b = -2 ตัวที่ค่าสัมบูรณ์มากกว่าจึงเป็นลบ
  2. คู่ที่คูณกันได้ 2424 และต่างกัน 22 คือ 44 กับ 66 จึงใช้ −6-6 กับ 44
  3. x2−2x−24=(x−6)(x+4)x^2 - 2x - 24 = (x - 6)(x + 4)

ข้อ 4 เมื่อ a ไม่เท่ากับ 1

ระดับกลาง

แยกตัวประกอบของ 3x2+5x−23x^2 + 5x - 2

คำใบ้ขั้นที่ 1

ac=3×(−2)=−6ac = 3 \times (-2) = -6 หาสองจำนวนที่คูณกันได้ −6-6 และบวกกันได้ 55

คำใบ้ขั้นที่ 2

ได้ 66 กับ −1-1 แยกพจน์กลางเป็น 3x2+6x−x−23x^2 + 6x - x - 2 แล้วจัดกลุ่ม

ดูวิธีทำ
  1. ac=3×(−2)=−6ac = 3 \times (-2) = -6 สองจำนวนที่คูณกันได้ −6-6 บวกกันได้ 55 คือ 66 กับ −1-1
  2. 3x2+5x−2=3x2+6x−x−23x^2 + 5x - 2 = 3x^2 + 6x - x - 2
  3. จัดกลุ่ม 3x(x+2)−1(x+2)=(x+2)(3x−1)3x(x + 2) - 1(x + 2) = (x + 2)(3x - 1)
  4. ตรวจ (3x−1)(x+2)=3x2+6x−x−2=3x2+5x−2(3x - 1)(x + 2) = 3x^2 + 6x - x - 2 = 3x^2 + 5x - 2

ข้อ 5 เรียงขั้นการแยกพจน์กลาง

ระดับกลาง

เรียงขั้นตอนการแยกตัวประกอบของ 2x2+11x+122x^2 + 11x + 12 ด้วยวิธีแยกพจน์กลางให้ถูกลำดับ

  1. 2x2+11x+12=2x2+3x+8x+122x^2 + 11x + 12 = 2x^2 + 3x + 8x + 12
  2. =x(2x+3)+4(2x+3)= x(2x + 3) + 4(2x + 3)
  3. สองจำนวนที่คูณกันได้ 2424 และบวกกันได้ 1111 คือ 33 กับ 88
  4. ac=2×12=24ac = 2 \times 12 = 24
  5. =(2x+3)(x+4)= (2x + 3)(x + 4)

คำใบ้ขั้นที่ 1

ก่อนจะแยกพจน์กลางได้ ต้องรู้ก่อนว่าแยกเป็นสองจำนวนไหน

คำใบ้ขั้นที่ 2

ดึงวงเล็บที่เหมือนกันออกเป็นขั้นสุดท้าย

ดูวิธีทำ
  1. คูณ aa กับ cc ได้ 2424
  2. หาสองจำนวนที่คูณกันได้ 2424 บวกกันได้ 1111 ได้ 33 กับ 88
  3. แยก 11x11x เป็น 3x+8x3x + 8x
  4. จัดกลุ่ม x(2x+3)+4(2x+3)x(2x + 3) + 4(2x + 3)
  5. ดึง (2x+3)(2x + 3) ออก ได้ (2x+3)(x+4)(2x + 3)(x + 4) ตรวจ (2x+3)(x+4)=2x2+8x+3x+12(2x + 3)(x + 4) = 2x^2 + 8x + 3x + 12

ข้อ 6 กำลังสองสมบูรณ์

ระดับกลาง

แยกตัวประกอบของ 4x2−20x+254x^2 - 20x + 25

คำใบ้ขั้นที่ 1

4x2=(2x)24x^2 = (2x)^2 และ 25=5225 = 5^2

คำใบ้ขั้นที่ 2

ตรวจพจน์กลางว่าเท่ากับ 2×2x×52 \times 2x \times 5 หรือไม่ แล้วดูเครื่องหมาย

ดูวิธีทำ

4x2=(2x)24x^2 = (2x)^2 และ 25=5225 = 5^2 ได้ A=2xA = 2x B=5B = 5 ตรวจ 2AB=2(2x)(5)=20x2AB = 2(2x)(5) = 20x พจน์กลางเป็น −20x-20x จึงเป็นกำลังสองสมบูรณ์แบบมีเครื่องหมายลบ

4x2−20x+25=(2x−5)24x^2 - 20x + 25 = (2x - 5)^2

ข้อ 7 พจน์กลางที่หายไป

ระดับกลาง

ถ้า x2+bx+36x^2 + bx + 36 เป็นกำลังสองสมบูรณ์ bb มีค่าเท่าใดได้บ้าง ตอบทุกค่า คั่นด้วยจุลภาค

คำใบ้ขั้นที่ 1

36=6236 = 6^2 พหุนามต้องเป็น (x+6)2(x + 6)^2 หรือ (x−6)2(x - 6)^2

คำใบ้ขั้นที่ 2

กระจายทั้งสองแบบแล้วดูพจน์กลาง

ดูวิธีทำ

36=6236 = 6^2 จึงต้องเป็น (x+6)2=x2+12x+36(x + 6)^2 = x^2 + 12x + 36 หรือ (x−6)2=x2−12x+36(x - 6)^2 = x^2 - 12x + 36 ได้ b=12b = 12 หรือ b=−12b = -12

ข้อ 8 ผลต่างของกำลังสอง

ระดับง่าย

แยกตัวประกอบของ 9x2−649x^2 - 64

คำใบ้ขั้นที่ 1

9x2=(3x)29x^2 = (3x)^2 และ 64=8264 = 8^2

คำใบ้ขั้นที่ 2

ใช้ A2−B2=(A+B)(A−B)A^2 - B^2 = (A + B)(A - B)

ดูวิธีทำ

9x2−64=(3x)2−82=(3x+8)(3x−8)9x^2 - 64 = (3x)^2 - 8^2 = (3x + 8)(3x - 8) ตรวจ (3x+8)(3x−8)=9x2−24x+24x−64=9x2−64(3x + 8)(3x - 8) = 9x^2 - 24x + 24x - 64 = 9x^2 - 64

ข้อ 9 ความยาวของที่ดิน

ระดับยาก

ที่ดินแปลงหนึ่งเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า มีพื้นที่ 2x2+7x+32x^2 + 7x + 3 ตารางเมตร ด้านกว้างยาว 2x+12x + 1 เมตร ด้านยาวยาวกี่เมตร ตอบเป็นนิพจน์ของ xx

เมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

พื้นที่เท่ากับด้านกว้างคูณด้านยาว จึงต้องแยกตัวประกอบของพื้นที่ให้มี 2x+12x + 1 เป็นตัวประกอบหนึ่ง

คำใบ้ขั้นที่ 2

ac=6ac = 6 หาสองจำนวนที่คูณกันได้ 66 และบวกกันได้ 77

ดูวิธีทำ
  1. แยกตัวประกอบของพื้นที่ ac=6ac = 6 สองจำนวนที่คูณกันได้ 66 บวกกันได้ 77 คือ 11 กับ 66
  2. 2x2+7x+3=2x2+x+6x+3=x(2x+1)+3(2x+1)=(2x+1)(x+3)2x^2 + 7x + 3 = 2x^2 + x + 6x + 3 = x(2x + 1) + 3(2x + 1) = (2x + 1)(x + 3)
  3. ด้านกว้างคือ 2x+12x + 1 ด้านยาวจึงเป็น x+3x + 3 เมตร

ข้อ 10 คิดค่าเสื้อกีฬาสีในใจ

ระดับกลาง

โรงเรียนสั่งเสื้อกีฬาสี 9595 ตัว ราคาตัวละ 105105 บาท ใช้ผลต่างของกำลังสองคิดในใจว่าต้องจ่ายทั้งหมดกี่บาท

บาท

คำใบ้ขั้นที่ 1

105105 กับ 9595 อยู่ห่างจาก 100100 เท่ากัน

คำใบ้ขั้นที่ 2

105×95=(100+5)(100−5)105 \times 95 = (100 + 5)(100 - 5)

ดูวิธีทำ

105×95=(100+5)(100−5)=1002−52=10000−25=9975105 \times 95 = (100 + 5)(100 - 5) = 100^2 - 5^2 = 10000 - 25 = 9975 บาท