descartesclytie0x/descartes-math-platform
บทที่ 7 อัตราส่วน สัดส่วน และร้อยละตรงกับหนังสือ ม.1 เล่ม 2 บทที่ 2

7.6 แบบฝึกหัด

ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น

ข้อ 1 อัตราส่วนอย่างต่ำ

ระดับง่าย

ชั้นหนังสือในห้องเรียนมีหนังสือการ์ตูน 45 เล่ม และหนังสือนิยาย 60 เล่ม อัตราส่วนอย่างต่ำของจำนวนหนังสือการ์ตูนต่อจำนวนหนังสือนิยายคือข้อใด

คำตอบ

คำใบ้ขั้นที่ 1

หา ห.ร.ม. ของ 4545 กับ 6060 แล้วหารทั้งสองจำนวนด้วย ห.ร.ม.

ดูวิธีทำ

การ์ตูนต่อนิยายคือ 45:6045 : 60 ห.ร.ม. ของ 4545 กับ 6060 คือ 1515 หารทั้งสองจำนวนด้วย 1515 ได้ 3:43 : 4 ซึ่งหารต่อไม่ได้แล้ว

ข้อ 2 อัตราส่วนที่เท่ากัน

ระดับง่าย

น้ำมะนาวสูตรของร้านใช้น้ำมะนาว 5 ช้อนต่อน้ำเชื่อม 8 ช้อน ถ้าทำหม้อใหญ่ใช้น้ำมะนาว 30 ช้อน ต้องใช้น้ำเชื่อมกี่ช้อนจึงได้รสเท่าเดิม นั่นคือหาจำนวนที่ทำให้ 5:8=30:□5 : 8 = 30 : \square

คำใบ้ขั้นที่ 1

55 คูณด้วยเท่าไรจึงได้ 3030

คำใบ้ขั้นที่ 2

คูณจำนวนที่สองด้วยจำนวนเดียวกัน

ดูวิธีทำ

5×6=305 \times 6 = 30 จึงต้องคูณ 88 ด้วย 66 เช่นกัน ได้ 5:8=30:485 : 8 = 30 : 48 ต้องใช้น้ำเชื่อม 48 ช้อน

ตรวจด้วยการคูณไขว้ 5×48=2405 \times 48 = 240 และ 8×30=2408 \times 30 = 240 เท่ากัน

ข้อ 3 รวมอัตราส่วนสองชุด

ระดับกลาง

เงินค่าขนมต่อวันของ ก ต่อ ข เป็น 3:53 : 5 และของ ข ต่อ ค เป็น 2:32 : 3 ถ้าเขียนเงินค่าขนมของ ก ต่อ ข ต่อ ค เป็น 6:10:□6 : 10 : \square จำนวนในช่องว่างคือเท่าใด

คำใบ้ขั้นที่ 1

ข อยู่ในทั้งสองคู่ ในคำตอบ ข เป็น 1010 คู่ที่สองต้องคูณด้วยเท่าไร ข จึงเป็น 1010

ดูวิธีทำ
  1. ค.ร.น. ของ 55 กับ 22 คือ 1010 จึงทำให้ ข เป็น 1010 ทั้งสองคู่
  2. คู่แรก 3:5=6:103 : 5 = 6 : 10 คูณด้วย 22
  3. คู่ที่สอง 2:3=10:152 : 3 = 10 : 15 คูณด้วย 55
  4. ก ต่อ ข ต่อ ค เป็น 6:10:156 : 10 : 15

ข้อ 4 แบ่งเงินตามอัตราส่วน

ระดับกลาง

ป้าให้เงิน 2400 บาท แบ่งให้พี่กับน้องตามอัตราส่วน พี่ ต่อ น้อง เป็น 5:35 : 3 น้องได้เงินกี่บาท

บาท

คำใบ้ขั้นที่ 1

พี่ได้ 5 ส่วน น้องได้ 3 ส่วน รวมทั้งหมดกี่ส่วน

คำใบ้ขั้นที่ 2

หาว่าหนึ่งส่วนเท่ากับกี่บาท

ดูวิธีทำ
  1. ทั้งหมดมี 5+3=85 + 3 = 8 ส่วน
  2. หนึ่งส่วนเท่ากับ 2400÷8=3002400 \div 8 = 300 บาท
  3. น้องได้ 3×300=9003 \times 300 = 900 บาท ส่วนพี่ได้ 5×300=15005 \times 300 = 1500 บาท รวมกัน 24002400 บาทพอดี

ข้อ 5 ขยายสูตรขนมครก

ระดับกลาง

สูตรขนมครกของแม่ใช้แป้ง 250 กรัม ต่อกะทิ 400 มิลลิลิตร วันนี้แม่จะทำขายในงานวัดโดยใช้แป้ง 625 กรัม ต้องใช้กะทิกี่มิลลิลิตร

มิลลิลิตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

ให้ใช้กะทิ xx มิลลิลิตร เขียนแป้งต่อกะทิทั้งสองข้าง

คำใบ้ขั้นที่ 2

250400=625x\dfrac{250}{400} = \dfrac{625}{x}

ดูวิธีทำ
  1. ให้ใช้กะทิ xx มิลลิลิตร ตั้งสัดส่วนแป้งต่อกะทิ 250400=625x\dfrac{250}{400} = \dfrac{625}{x}
  2. คูณไขว้ 250x=400×625=250000250x = 400 \times 625 = 250000
  3. x=1000x = 1000 ต้องใช้กะทิ 1000 มิลลิลิตร หรือ 1 ลิตร

ตรวจ แป้งเพิ่มเป็น 625÷250=2.5625 \div 250 = 2.5 เท่า กะทิก็เพิ่มเป็น 2.52.5 เท่า 400×2.5=1000400 \times 2.5 = 1000

ข้อ 6 ระยะทางจากแผนที่

ระดับกลาง

แผนที่ตำบลมีมาตราส่วน 1:500001 : 50000 วัดระยะจากบ้านถึงโรงเรียนบนแผนที่ได้ 7.5 เซนติเมตร ระยะทางจริงเป็นกี่กิโลเมตร

กิโลเมตร

คำใบ้ขั้นที่ 1

1 เซนติเมตรบนแผนที่แทนระยะจริง 50000 เซนติเมตร

คำใบ้ขั้นที่ 2

1 กิโลเมตร เท่ากับ 100000 เซนติเมตร

ดูวิธีทำ
  1. ระยะจริง 7.5×50000=3750007.5 \times 50000 = 375000 เซนติเมตร
  2. 1 กิโลเมตร =1000= 1000 เมตร =100000= 100000 เซนติเมตร
  3. ระยะจริง 375000÷100000=3.75375000 \div 100000 = 3.75 กิโลเมตร

ข้อ 7 หาคะแนนเต็ม

ระดับกลาง

ภูมิสอบเก็บคะแนนวิชาสังคมได้ 34 คะแนน ครูบอกว่าคิดเป็นร้อยละ 85 ของคะแนนเต็ม การสอบครั้งนี้มีคะแนนเต็มกี่คะแนน

คะแนน

คำใบ้ขั้นที่ 1

34 คะแนนคือส่วน คะแนนเต็มคือทั้งหมด

คำใบ้ขั้นที่ 2

34x=85100\dfrac{34}{x} = \dfrac{85}{100}

ดูวิธีทำ
  1. ให้คะแนนเต็มเป็น xx ส่วนคือ 3434 ทั้งหมดคือ xx ได้ 34x=85100\dfrac{34}{x} = \dfrac{85}{100}
  2. คูณไขว้ 85x=340085x = 3400 ได้ x=40x = 40
  3. คะแนนเต็ม 40 คะแนน ตรวจ 0.85×40=340.85 \times 40 = 34

ข้อ 8 ลดสองต่อ

ระดับกลาง

ชุดกีฬาราคาป้าย 800 บาท ช่วงเปิดเทอมร้านลดราคาร้อยละ 30 และนักเรียนที่ถือบัตรสมาชิกได้ลดเพิ่มอีกร้อยละ 10 จากราคาที่ลดแล้ว นักเรียนที่มีบัตรสมาชิกต้องจ่ายเงินกี่บาท

บาท

คำใบ้ขั้นที่ 1

ลดร้อยละ 30 เหลือจ่ายร้อยละ 70

คำใบ้ขั้นที่ 2

การลดครั้งที่สองคิดจากราคาหลังลดครั้งแรก

ดูวิธีทำ
  1. ลดครั้งแรกร้อยละ 30 เหลือร้อยละ 70 ได้ 0.7×800=5600.7 \times 800 = 560 บาท
  2. ลดครั้งที่สองร้อยละ 10 จาก 560 บาท เหลือร้อยละ 90 ได้ 0.9×560=5040.9 \times 560 = 504 บาท
  3. ต้องจ่าย 504 บาท ลดไปทั้งหมด 296 บาท คิดเป็นร้อยละ 37 ของราคาป้าย ไม่ใช่ร้อยละ 40

ข้อ 9 หาต้นทุนจากราคาขาย

ระดับกลาง

แม่ค้าขายกระเป๋าใบละ 360 บาท ได้กำไรร้อยละ 20 ของต้นทุน เรียงขั้นตอนการหาต้นทุนให้ถูกลำดับ

  1. ได้ x=300x = 300 ต้นทุนคือ 300 บาท
  2. กำไรร้อยละ 20 คิดจากทุน ราคาขายจึงเป็นร้อยละ 120120 ของทุน
  3. ให้ต้นทุนของกระเป๋าเป็น xx บาท
  4. ตั้งสัดส่วน 360x=120100\dfrac{360}{x} = \dfrac{120}{100}
  5. คูณไขว้ได้ 120x=36000120x = 36000

คำใบ้ขั้นที่ 1

ตัวเลข 120 ในสัดส่วนมาจากไหน ต้องรู้ข้อนั้นก่อนจึงจะตั้งสัดส่วนได้

ดูวิธีทำ
  1. ให้ต้นทุนเป็น xx บาท
  2. ทุนคือร้อยละ 100 บวกกำไรร้อยละ 20 ราคาขายจึงเป็นร้อยละ 120 ของทุน
  3. 360x=120100\dfrac{360}{x} = \dfrac{120}{100}
  4. 120x=36000120x = 36000
  5. x=300x = 300 ตรวจ กำไร 360−300=60360 - 300 = 60 บาท และ 60300×100=20\tfrac{60}{300} \times 100 = 20 ถูกต้อง

ข้อ 10 กู้เงินไม่ครบปี

ระดับยาก

น้าเปิดร้านกาแฟโดยกู้เงินกองทุนหมู่บ้าน 6000 บาท อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี คิดแบบดอกเบี้ยเชิงเดียว น้าคืนเงินทั้งหมดเมื่อครบ 8 เดือน ต้องคืนเงินรวมกี่บาท

บาท

คำใบ้ขั้นที่ 1

หาดอกเบี้ย 1 ปีก่อน

คำใบ้ขั้นที่ 2

8 เดือนคือ 812\tfrac{8}{12} ของปี

คำใบ้ขั้นที่ 3

โจทย์ถามเงินที่ต้องคืนทั้งหมด ไม่ใช่แค่ดอกเบี้ย

ดูวิธีทำ
  1. ดอกเบี้ย 1 ปี 6000×15100=9006000 \times \dfrac{15}{100} = 900 บาท
  2. 8 เดือนคือ 812\tfrac{8}{12} ปี ดอกเบี้ย 900×812=600900 \times \dfrac{8}{12} = 600 บาท
  3. คืนทั้งหมด 6000+600=66006000 + 600 = 6600 บาท