13.5 แบบฝึกหัด
ทำในกระดาษก่อน แล้วค่อยใส่คำตอบให้เว็บตรวจ ตอบผิดได้ไม่จำกัดครั้ง ติดจริงๆ ค่อยเปิดคำใบ้ทีละขั้น และเปิดวิธีทำหลังทำเสร็จแล้วเท่านั้น
ข้อ 1 เลื่อนขนานจุด
เลื่อนขนานจุด ไปทางขวา หน่วย และลง หน่วย ลากจุดสีส้มไปวางที่ภาพ จุดจะติดอยู่บนจุดตัดของเส้นตาราง
คำใบ้ขั้นที่ 1
ไปทางขวาเปลี่ยนพิกัด ลงเปลี่ยนพิกัด
คำใบ้ขั้นที่ 2
ไปทางขวา คือบวก ลง คือลบ
ดูวิธีทำ
กฎของการเลื่อนนี้คือ จึงได้
ข้อ 2 สะท้อนข้ามเส้น x = 1
สามเหลี่ยม มีจุดยอด และ สะท้อนสามเหลี่ยมนี้ข้ามเส้น ลากจุดสีส้มไปวางที่
คำใบ้ขั้นที่ 1
อยู่ห่างจากเส้น ไปทางซ้ายกี่หน่วย
คำใบ้ขั้นที่ 2
ภาพต้องอยู่ทางขวาของเส้นเป็นระยะเท่ากัน ที่ความสูงเดิม
ดูวิธีทำ
อยู่ที่ ห่างจากเส้น ไปทางซ้าย หน่วย ภาพจึงอยู่ทางขวาของเส้น หน่วย คือ เส้นสะท้อนเป็นเส้นตั้ง พิกัด จึงเท่าเดิม ได้
ตรวจด้วยกฎ
ข้อ 3 หมุนจุด 90° ทวนเข็มนาฬิกา
หมุนจุด รอบจุดกำเนิด ทวนเข็มนาฬิกา ลากจุดสีส้มไปวางที่ภาพ
คำใบ้ขั้นที่ 1
จาก ไป คือไปทางขวา แล้วขึ้น หมุนทวนเข็มนาฬิกา แล้วทิศขวากลายเป็นทิศไหน
คำใบ้ขั้นที่ 2
กฎคือ
ดูวิธีทำ
ใช้กฎ ได้
คิดอีกแบบ จาก ไป คือขวา ขึ้น หมุนทวนเข็มนาฬิกา ทางขวากลายเป็นขึ้น ทางขึ้นกลายเป็นทางซ้าย จึงเป็นขึ้น และซ้าย
ข้อ 4 สะท้อนข้ามเส้นแนวนอน
จุด สะท้อนข้ามเส้น ภาพ มีพิกัด เท่าใด
คำใบ้ขั้นที่ 1
เส้น เป็นเส้นนอน ภาพอยู่ในแนวตั้งเดียวกับ
คำใบ้ขั้นที่ 2
จุด อยู่เหนือเส้น กี่หน่วย
ดูวิธีทำ
อยู่เหนือเส้น ขึ้นไป หน่วย ภาพจึงอยู่ใต้เส้นลงไป หน่วย คือ ได้
ตรวจด้วยกฎ
ข้อ 5 การแปลงแบบใด
สามเหลี่ยม มีจุดยอด และ ภาพจากการแปลงครั้งเดียวมีจุดยอด และ การแปลงนี้คือข้อใด
คำใบ้ขั้นที่ 1
ตัวเลือกหลายข้อพา ไปที่ ได้ ลองตรวจกับจุด ด้วย
คำใบ้ขั้นที่ 2
อยู่ในแนวนอน แต่ภาพของมันอยู่ในแนวไหน
ดูวิธีทำ
ตรวจกฎ ของการหมุนทวนเข็มนาฬิกา กับทุกจุด ตรงทั้งสามจุด
อีกทางหนึ่ง อยู่ในแนวนอนชี้ไปทางขวา แต่ อยู่ในแนวตั้งชี้ขึ้น ด้านหันไป จึงไม่ใช่การเลื่อนขนาน การสะท้อนข้ามแกน และการเลื่อนไปทางซ้าย หน่วยพา ไปที่ ได้ก็จริง แต่พา ไปไม่ถูก
ข้อ 6 หมุนแล้วเลื่อน
หมุนจุด รอบจุดกำเนิดทวนเข็มนาฬิกา ได้ แล้วเลื่อนขนาน ลง หน่วย ได้ ลากจุดสีส้มไปวางที่
คำใบ้ขั้นที่ 1
ทำทีละขั้นตามลำดับ หมุนก่อนด้วยกฎ
คำใบ้ขั้นที่ 2
ได้ แล้ว เลื่อน ลง หน่วย
ดูวิธีทำ
- หมุนก่อน
- แล้วเลื่อนลง
ถ้าเลื่อนก่อนแล้วค่อยหมุน จะได้ แล้วได้ ซึ่งเป็นคนละจุด ลำดับของการแปลงจึงสำคัญ
ข้อ 7 เข็มสั้นของนาฬิกา
นักเรียนเข้าห้องเรียนคาบแรกตอน 9.00 น. และเลิกเรียนคาบเช้าตอน 13.00 น. ในช่วงเวลานี้เข็มสั้นของนาฬิกาหมุนไปตามเข็มนาฬิกากี่องศา
คำใบ้ขั้นที่ 1
เข็มสั้นหมุนครบรอบ ในกี่ชั่วโมง
คำใบ้ขั้นที่ 2
หนึ่งชั่วโมงเข็มสั้นเดินจากเลขหนึ่งไปเลขถัดไป ซึ่งห่างกัน องศา
ดูวิธีทำ
- เข็มสั้นเดินครบรอบ ใน ชั่วโมง จึงหมุนชั่วโมงละ
- จาก 9.00 น. ถึง 13.00 น. คือ ชั่วโมง เข็มสั้นเดินจากเลข 9 ไปเลข 1
- หมุนไป ตามเข็มนาฬิกา
ข้อ 8 ลายขอบผ้า
ช่างออกแบบลายขอบผ้าบนจอคอมพิวเตอร์ที่มีเส้นตาราง วาดลายดอกไม้ต้นแบบไว้ แล้วสะท้อนลายข้ามเส้น จากนั้นสะท้อนลายที่ได้ข้ามเส้น ลายสุดท้ายหันทางเดียวกับลายต้นแบบ และอยู่ห่างจากลายต้นแบบไปทางขวากี่หน่วย
คำใบ้ขั้นที่ 1
ลองหาภาพของจุดหนึ่งจุดบนลาย เช่น ทีละครั้ง
คำใบ้ขั้นที่ 2
สะท้อนข้ามเส้นขนานสองเส้นได้ผลเท่ากับการเลื่อนขนานสองเท่าของระยะห่างระหว่างเส้น
ดูวิธีทำ
- สองเส้นขนานกันและห่างกัน หน่วย
- สะท้อนข้ามเส้นขนานสองเส้นได้ผลเท่ากับการเลื่อนขนาน หน่วย จากเส้นแรกไปหาเส้นที่สอง คือไปทางขวา
- ตรวจกับจุด สะท้อนข้าม ได้ สะท้อนข้าม ได้ เลื่อนไปทางขวา หน่วยจริง
ข้อ 9 วาดภาพจากการหมุนในกระดาษ
บนกระดาษตาราง วาดสามเหลี่ยม ที่มีจุดยอด และ แล้ววาดภาพของสามเหลี่ยมนี้จากการหมุนรอบจุด ตามเข็มนาฬิกา เขียนพิกัดของจุดยอดของภาพทุกจุด เสร็จแล้วเปิดเฉลยเทียบตามเกณฑ์
คำใบ้ขั้นที่ 1
จุดหมุนคือ เอง ภาพของ จึงเป็นจุดเดิม
คำใบ้ขั้นที่ 2
จาก ไป คือไปทางขวา หมุนตามเข็มนาฬิกา แล้วทิศขวากลายเป็นทิศลง
ดูเฉลยและเกณฑ์ตรวจ
ตรวจรูปของตัวเองทีละข้อ ได้ครบสี่ข้อถือว่าผ่าน
- อยู่ที่ จุดเดียวกับ เพราะ เป็นจุดหมุน
- อยู่ที่ เพราะจาก ไป คือขวา หมุนตามเข็มนาฬิกา กลายเป็นลง
- อยู่ที่ เพราะจาก ไป คือขวา ขึ้น หมุนแล้วกลายเป็นลง ขวา
- ยาว ในแนวนอน และ ยาว ในแนวตั้ง ภาพมีขนาดเท่ารูปต้นแบบและไม่กลับด้าน